Άραχθος: Ο ζωοδότης των Τζουμέρκων

  • ΚΕΙΜΕΝΟ- ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ, ΤΑ ΝΕΑ, 23/10/2009
  • Το όνομά του προέρχεται από το ρήμα αράττω, δηλαδή χτυπάω με δύναμη, συντρίβω. Όμως αυτό δεν τρομάζει τους λάτρεις της περιπέτειας, οι οποίοι γοητεύονται από την ομορφιά του φαραγγιού του, τους καταρράκτες του, αλλά και τα μνημεία της περιοχής

Καταρράκτης Κλίφκης

Φωτογραφία

O λαϊκός μύθος λέει ότι ο Άραχθος, ο ποταμός θεός, γεννήθηκε στην Πίνδο. Όμως τα αδέλφια του, ο Αχελώος, ο Αλιάκμονας και ο Αώος ή σύμφωνα με άλλη εκδοχή ο Αχελώος και ο Πηνειός, ένα βράδυ τον άφησαν μόνο του στα βουνά. Συνειδητοποιώντας όταν ξύπνησε το πρωί ότι τον έχουν εγκαταλείψει, έτρεξε προς τη θάλασσα να τους προλάβει. Γκρινιάζοντας για την τύχη του, παρέσερνε θυμωμένος ό,τι συναντούσε στο διάβα του, με το βουητό του να αντιλαλεί στις απόκρημνες πλαγιές από όπου κατρακυλούσε.
Ο Άραχθος είναι από τους αγαπημένους προορισμούς για τους έμπειρους rafters, αλλά και για όσους θέλουν να δοκιμάσουν πρώτη φορά την ικανότητά τους στο κουπί. Χωρίζεται σε τέσσερις διαδρομές με ποικίλους βαθμούς δυσκολίας, με δημοφιλέστερη αυτή που περνάει από το φαράγγι του και καταλήγει στο γεφύρι της Πλάκας. Το μήκος της είναι περίπου 9 χλμ. και ο βαθμός δυσκολίας είναι 2- 3, δηλαδή εύκολης έως μέτριας.
Αφετηρία είναι το γεφύρι της Πολιτσάς. Θα κατεβάσετε τον εξοπλισμό και τη βάρκα από ένα σχετικά απότομο και σαθρό μονοπάτι έως το πλάτωμα που είναι κοντά στο νερό όπου θα δεχτείτε το μάθημα του οδηγού σας. Σύντομα θα βρεθείτε στο νερό όμως έπειτα από περίπου 2 χλμ. θα αφήσετε τη βάρκα και θα περπατήσετε για λίγο προς τον καταρράκτη της Κλίφκης, ο οποίος μέσα από ένα στενό πέρασμα με κάθετους γυμνούς βράχους ρίχνει από ψηλά τα νερά του, τα οποία καταλήγουν στον Άραχθο. Το εντυπωσιακό φαράγγι, οι πηγές που μπορούν να σας ξεδιψάσουν ενώ είστε μέσα στη βάρκα, οι μικροί καταρράκτες που θα σας λούσουν κατά τη διάρκεια της διαδρομής και τέλος το επιβλητικό γεφύρι της Πλάκας θα σας κάνουν να αγαπήσετε για πάντα αυτόν τον τόπο.

Γεφύρι Πλάκας

Φωτογραφία

Γεφύρι Πολιτσάς

Φωτογραφία

Φωτογραφία

info

●Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή είναι: Via Νatura (26850 31200, 6972223574, 6979419773, www. vianatura.gr) και Trekking Ηellas (6972887860, 26510 71703, www. trekkinghellas.gr). ●Ο Άραχθος πηγάζει από τα δυτικά του όρους Λάκμου (Περιστέρι) στη θέση Οξιά του Δεσπότη, σε υψόμετρο 1.700. Κυριότερος παραπόταμός του είναι ο Καλαρρύτικος, με τον οποίο όταν συναντώνται μπαίνουν ορμητικά μέσα σε ένα φαράγγι βάθους 700 έως 800 μ. και πλάτους σχεδόν 20 μ. Προτού εκβάλει στον Αμβρακικό Κόλπο, ο Άραχθος έχει διανύσει 110 χλμ., έχει περάσει από τα φημισμένα γεφύρια της Πλάκας και της Άρτας και έχει «αιχμαλωτιστεί» στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, δίνοντας ενέργεια σε ένα από τα μεγαλύτερα υδροηλεκτρικά εργοστάσια της ΔΕΗ. Είναι πλωτός για 42 χιλιόμετρα και το εντυπωσιακό φαράγγι του είναι υδατογενές και όχι σεισμογενές, ενώ από το 1881 έως το 1912 ήταν το σύνορο μεταξύ του ελληνικού και του τουρκικού κράτους.

Γράψτε ένα σχόλιο

Αρκαδία: Αρμονική συνύπαρξη

  • Η αξεπέραστη φυσική ομορφιά του τοπίου συνυπάρχει αρμονικά με τις ανθρώπινες δημιουργίες αποδεικνύοντας πως τίποτα δεν είναι αδύνατο όταν υπάρχει σεβασμός στην παράδοση και καλαισθησία. Η πρώτη κιόλας ευχάριστη έκπληξη έρχεται όταν, στρίβοντας δεξιά κάπου έντεκα χιλιόμετρα πριν από τη Δημητσάνα, φτάνεις έπειτα από λίγη ώρα να θαυμάζεις μια ιδανική πανοραμική θέα του χωριού Λαγκάδια. Δεν περιμένεις σε αυτό το χωριό να συναντήσεις τόσο επιβλητικά πέτρινα πολυώροφα αρχοντικά, μεγάλες εκκλησιές με εντυπωσιακά καμπαναριά και φιλόξενους ανθρώπους.

Αρκαδία: Αρμονική συνύπαρξη

Ο τουρισμός εδώ αναπτύσσεται γοργά αλλά ευτυχώς ήπια και με σεβασμό στην παράδοση. Αρκετά είναι τα μαγαζιά με παραδοσιακά προϊόντα της περιοχής, μέλι, αρωματικά βότανα και όσπρια, ενώ λίγοι αλλά προσεγμένοι ξενώνες υποδέχονται όσους παρεκκλίνουν της κλασικής πορείας προς Δημητσάνα. Οι ξακουστοί σε όλη την Ελλάδα Λαγκαδιανοί μάστορες της πέτρας, έχουν αφήσει στη γενέτειρά τους πλούσια δείγματα της τέχνης τους, όπως το σχολείο, τις εκκλησίες των Ταξιαρχών και του Αγίου Ιωάννη, γεφύρια, πυργόσπιτα?

Αρκαδία: Αρμονική συνύπαρξη

Με κατεύθυνση προς Νότο, μετά από περίπου ένα τέταρτο της ώρας μακριά από την πολύβουη Δημητσάνα, η πρώτη μεγάλη πλαγιά που φιλοξενεί μερικά από τα ομορφότερα σπίτια της Στεμνίτσας, κάνει την εμφάνισή της.

Κατά γενική ομολογία πάντως, η καλύτερη γωνία να θαυμάσετε το μεγαλύτερο κομμάτι του παραδοσιακού οικισμού, είναι αμέσως μετά τα τελευταία σπίτια, ανηφορίζοντας στο δρόμο προς Καρύταινα. Όπως μας λέει και ο Παυσανίας, εδώ βρισκόταν η αρχαία πολίχνη Υψούς, μια πολιτεία περικυκλωμένη από πυκνή βλάστηση, άγρια θηρία και ανθρώπους σκληρούς! Εδώ, στα 1.100 μέτρα υψόμετρο, άκμασε μια από τις γνωστότερες βυζαντινές πολιτείες του Μοριά.

Οι κάτοικοι, μάστορες του χαλκού, του χρυσού και του ασημιού στην πλειονότητά τους, δημιούργησαν δική τους εξαιρετική σχολή στην κατασκευή καμπανών και κοσμημάτων. Σίγουρα κάτι έχει μείνει από εκείνη την τέχνη, όπως μαρτυρούν τα λιγοστά αλλά πολύ προσεγμένα κοσμηματοπωλεία κατά μήκος του κεντρικού δρόμου που οδηγεί στην πλατεία του χωριού και η σχετική σχολή που λειτουργεί εδώ με μεγάλη επιτυχία. Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε το λαογραφικό μουσείο, με πλούσια και σπάνια εκθέματα που στεγάζεται σε ένα μεγάλο πυργόσπιτο του 18ου αιώνα.

Δεν εννοείται πάντως επίσκεψη σε αυτή τη γωνιά της ορεινής Αρκαδίας χωρίς να κατέβεις στο φαράγγι του Λούσιου και στις δύο μονές του που βρίσκονται εδώ και αιώνες αντικριστά η μία με την άλλη, η Προδρόμου και η Φιλοσόφου, αν και κατά την ταπεινή μου άποψη, ο ιδανικός ίσως τρόπος για να κλείσει αυτό το κομμάτι της περιήγησης είναι μια βόλτα μέχρι τις όχθες του ποταμού και την αρχαία Γόρτυνα. Ούτε ένα λεπτό με τα πόδια από την όχθη που θαρρείς ακόμα κατοικείται από νεράιδες, θα συναντήσετε τα ερείπια του Ασκληπιείου και των ιαματικών λουτρών αυτής της αρχαίας ισχυρής πόλης καθώς και μέρη τειχών και ακρόπολης. Μέσα από τη Γόρτυνα περνούσε ο δρόμος που ένωνε την Αθήνα με τις Μυκήνες, τη Μεγαλόπολη και την αρχαία Ολυμπία.

Προσπαθώ να φανταστώ τον περίλαμπρο ναό του Ασκληπιού στον οποίο ο Μέγας Αλέξανδρος, φανερά εντυπωσιασμένος, είχε αφιερώσει το θώρακα και το δόρυ του κατά την επίσκεψή του εδώ. Αιώνες αργότερα, τα αντικείμενα βρίσκονταν ακόμα εκεί, μπροστά στα μάτια του επίσης εντυπωσιασμένου Παυσανία.

Ακολουθεί μια στιγμή ξεκούρασης και χαλάρωσης στη διπλανή όχθη του Λούσιου, του μικρού ποταμού μήκους 23 χιλιομέτρων που πηγάζει στο οροπέδιο της Καρκαλούς και εκβάλλει στον Αλφειό κοντά στην Καρύταινα, με μοναδική συνοδεία τον ακατάπαυστο ήχο του τρεχούμενου νερού και το ελαφρύ θρόισμα στις φυλλωσιές των δέντρων. Ίσως κάπου εδώ γύρω να λούστηκε και ο νεογέννητος Δίας, δίνοντας έτσι για πάντα το όνομα στον αρχαίο αυτό ποταμό?

Πάντα συντροφιά με τις απροσδιόριστες διαθέσεις του καιρού, ο δρόμος οδηγεί τελικά στην Καρύταινα, με κατεύθυνση στη συνέχεια προς τον μεγάλο κάμπο της Μεγαλόπολης. Το «Τολέδο της Ελλάδας», όπως το ονόμαζαν οι Φράγκοι, είναι ένα μικρό χωριό κοντά στον κάμπο της Μεγαλόπολης με ιστορία χιλιετιών. Η αρχαία Βρένθη έδωσε τη θέση της στην Καρύταινα κάπου στον 13ο αιώνα οπότε και χτίστηκε το ξακουστό της κάστρο. Αυτό και το όνομα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη χαρακτηρίζουν την ταυτότητα του χωριού μέσα στους πολυτάραχους αιώνες.

Αρκετές και σημαντικές οι εκκλησίες, όπως ο Άγιος Νικόλαος και η Ζωοδόχος Πηγή, πολλά τα πέτρινα ανηφορικά σοκάκια και αναρίθμητες οι γωνιές με τα επιβλητικά πέτρινα σπίτια που περιμένουν να τις εξερευνήσεις. Σίγουρα όμως η εικόνα που για καιρό θα συνοδεύει την ανάμνησή σου από την Καρύταινα είναι η εκπληκτική θέα από τα τείχη του απόρθητου κάστρου. Το ανηφορικό πέτρινο μονοπάτι σε οδηγεί έπειτα από λίγη ώρα στην πύλη και στο εσωτερικό και κοιτώντας τον οικισμό από εκεί ψηλά αισθάνεσαι πως πετάς. Κάτι ήξεραν οι Φράγκοι, οι Παλαιολόγοι και οι Τούρκοι που διαρκώς πάλευαν για να το κρατήσουν. Σήμερα το λιγότερο που έχεις να κάνεις περνώντας από την Καρύταινα είναι να ανέβεις σε αυτό το ύψωμα και να αφήσεις τη ματιά σου να γεμίσει εικόνες από τον τόπο ολόγυρα. Λίγο έξω από το χωριό υπάρχει η διάσημη μεγάλη γέφυρα του Αλφειού με το παλιό βυζαντινό γεφύρι στη σκιά της. Το ταξίδι απλά συνεχίζεται…

Πληροφορίες

  • ΠΩΣ ΘA ΠATE


Από την Αθήνα, οδηγείτε στην εθνική οδό Κορίνθου - Τρίπολης και περίπου οχτώ χιλιόμετρα μετά τη σήραγγα του Αρτεμισίου στρίβετε δεξιά και ακολουθείτε τις πινακίδες προς Βυτίνα, Δημητσάνα κ.λπ. Τα Λαγκάδια απέχουν 27 χιλιόμετρα από τη Βυτίνα, η Στεμνίτσα περίπου 13 από τη Δημητσάνα, ενώ η Καρύταινα 53 από την Τρίπολη και συνολικά 218 από την Αθήνα. Αναζητήστε πινακίδες για τα μοναστήρια, το φαράγγι και τον αρχαιολογικό χώρο, στη διαδρομή Δημητσάνας ? Ζάτουνας καθώς και στο κομμάτι προς Στεμνίτσα. Η διαδρομή φημίζεται για τη φυσική της ομορφιά.

  • ΠOY ΘA MEINETE


Εξαιρετικό είναι το «ΤΡΙΚΟΛΩΝΙΟΝ COUNTRY CLUB» (τηλ. 27950 - 81297) στη Στεμνίτσα, ενώ στα Λαγκάδια μπορείτε να ρωτήσετε για το πολυτελές «ΛΑΓΚΑΔΙΑ RESORT» (τηλ. 27950 - 43023), το «ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ» (τηλ. 27950 - 43221), τα «ΛΑΓΚΑΔΙΑ» (τηλ. 27950 - 43202) και το «AΓΝΑΝΤΙΟ STUDIOS» (τηλ. 27950 - 43671). Στην Καρύταινα ρωτήστε μεταξύ άλλων για τη «ΒΡΕΝΘΗ» (τηλ. 27910 - 31650) και τον ξενώνα του «ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ» (τηλ. 27910 -31262). Σε όλα αυτά τα χωριά θα απολαύσετε πέτρινους παραδοσιακούς ξενώνες, προσεγμένη διακόσμηση, πλήθος ανέσεων και, το κυριότερο, ζεστή ελληνική φιλοξενία.

  • ΠOY ΘA ΦATE


Μια εύκολη και σαφώς προτεινόμενη λύση είναι να καθίσετε για φαγητό σε ένα από τα πολλά εστιατόρια πάνω και κοντά στην κεντρική πλατεία της Στεμνίτσας, όπου και το παρκάρισμα είναι σχετικά εύκολο συγκριτικά με τη Δημητσάνα. Αν μείνετε για φαγητό στα Λαγκάδια, αναζητήστε τον «Μανιάτη» και τον «Αρτοζήνο», ενώ στα μέρη της Καρύταινας ρωτήστε για το «Σταυροδρόμι», το «Κονάκι» και την «Καρβουνιάρα». Όπως πάντα, το «Λημέρι του Τρύπα», ο «Θόλος» και ο «Δρυμώνας» σας περιμένουν στη Δημητσάνα. Στις προαναφερθείσες προσεγμένες επιχειρήσεις σας περιμένουν μεταξύ άλλων αγριογούρουνα και λαγοί στιφάδο, παστά χοιρινά με αβγά, χοιρινά με σέλινο, κοκορέτσια, κοκκινιστά κάθε είδους, φασολάδες, χυλοπίτες, σπιτικές μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού (κάστανο, καρυδάκι, κεράσι, μήλο και άλλα), λαχταριστές μπριζόλες και παϊδάκια, όλα με τη συνοδεία εξαιρετικών κρασιών από τη Μαντινεία και τη Νεμέα…

Γράψτε ένα σχόλιο

Πάρνωνας: Ενας κρυμμένος θησαυρός

  • Εκπληκτικά φαράγγια, μοναδικά οροπέδια, ιστορικές μονές, δασωμένες πλαγιές και πανέμορφα χωριά στο μεγαλύτερο ορεινό όγκο της Πελοποννήσου. Το εκτεταμένο δασικό δίκτυο σε συνδυασμό με το ομαλό έδαφός του, κάνουν τον Πάρνωνα ένα εξαιρετικό πεδίο για εκτός δρόμου οδήγηση και φυσιολατρικές δραστηριότητες.

Πάρνωνας: Ενας κρυμμένος θησαυρός

Οι δασικοί δρόμοι, που είναι σχεδόν όλοι σηματοδοτημένοι από το Δασαρχείο Σπάρτης, είναι ο καλύτερος τρόπος για να εξερευνήσετε το μεγαλύτερο κομμάτι του βουνού – και εμείς σας προτείνουμε μια από τις πιο διαδρομή που ακολουθεί είναι μια από τις πολλές που μπορείτε να πραγματοποιήσετε στον Πάρνωνα.

Πάρνωνας: Ενας κρυμμένος θησαυρός

Με αυτήν τη διαδρομή θα κάνετε έναν γύρο, περίπου 40 χλμ., θα διασχίσετε ένα εκπληκτικό καστανόδασος, θα φτάσετε στην πανέμορφη Μονή Κοντολινάς στην καρδιά του δάσους και θα απολαύσετε ένα καταπράσινο τοπίο. Να ξέρετε επίσης πως το πρώτο τμήμα της διαδρομής (από τον Πραστό μέχρι την Καστάνιτσα) που έχει μήκος 15 χλμ. είναι ασφαλτοστρωμένο.

Αφήνετε πίσω σας τον Πραστό και κινείστε σε καλό ασφαλτόδρομο, ακολουθείτε τις πινακίδες και μετά 15 χλμ. περίπου φτάνετε στο πανέμορφο χωριό της Καστάνιτσας. Από εκεί συνεχίζετε τον κεντρικό δρόμο προς Πολύδροσο, σε εντυπωσιακό τοπίο γεμάτο καστανιές και 4 χλμ. μετά το χωριό βλέπετε αριστερά σας ένα εικονοστάσι και τον χωματόδρομο όπου θα πρέπει να στρίψετε.

Μηδενίστε τον χιλιομετρητή σας και ακολουθήστε τον καλοσυντηρημένο χωματόδρομο. Οι καστανιές απλώνουν τα κλαδιά τους πάνω από τον δρόμο, δημιουργώντας ένα εκπληκτικό σκηνικό (πάντως, όπως ενημερώνουν και οι πινακίδες, απαγορεύεται η συλλογή καρπών από τα ιδιόκτητα δέντρα).

  • Η Μονή Κοντολινάς

Ακολουθείτε τις ταμπέλες προς τη Μονή Κοντολινάς και 2,8 χλμ. από τη στιγμή που μπήκατε στον χωματόδρομο φτάνετε σε διασταύρωση με πινακίδα, όπου ο δρόμος αριστερά οδηγεί στη Μονή.

Η πινακίδα γράφει πως απέχει 3 χλμ., όμως θα χρειαστεί να διανύσετε περίπου 5 χλμ. για να φτάσετε στο προαύλιό της και να την ανακαλύψετε κρυμμένη μέσα στην πυκνή βλάστηση.

Είναι του 17ου αιώνα, όμως καταστράφηκε από τον στρατό του Ιμπραήμ και το καθολικό είναι το μόνο τμήμα που σώθηκε. Η ιστορία της καταγράφεται από το 1628 μέχρι το 1834 και οι τοιχογραφίες του Κουλίδα (1767) εντυπωσιάζουν ακόμη και σήμερα, αλλά οι χαμηλότερες έχουν καταστραφεί.

Το μοναστήρι ήταν αρχικά αφιερωμένο στον Αγιο Νικόλαο, αλλά λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών ήταν δύσκολη η λειτουργία του τον Δεκέμβριο που είναι η γιορτή του αγίου. Μετά την επανάσταση τού δόθηκε και το όνομα του Παντελεήμονος Κοντολινάς, που γιορτάζει τον Ιούλιο και είναι ευκολότερη η πρόσβαση.

Επιστρέφετε στην τελευταία διασταύρωση, όπου έχετε δύο επιλογές: ή να στρίψετε δεξιά και να επιστρέψετε στην Καστάνιτσα ή να στρίψετε αριστερά και να συνεχίσετε τον χωματόδρομο που θα σας βγάλει στον Πραστό.

Αν επιλέξετε τον δεύτερο δρόμο θα πρέπει να γνωρίζετε πως τα επόμενα 4 χιλιόμετρα είναι δύσκολα και επικίνδυνα, καθώς ο δρόμος είναι στενός, απάτητος, περνάει πλάι σε γκρεμό και έχει μεγάλα νεροφαγώματα.

Θα πρέπει να διαθέτετε σκληροτράχηλο όχημα και εμπειρία για να το προσπεράσετε, ειδικά αν έχει βρέξει ή χιονίσει, όμως το τοπίο θα σας αποζημιώσει και με το παραπάνω. Επειτα από αυτά τα 4 χλμ. ο δρόμος βελτιώνεται και κατηφορίζει για να σας φέρει ξανά στον Πραστό.

  • Η Καστάνιτσα

Την αποκαλούν «σταρ του Πάρνωνα» – όχι άδικα – μιας και το χωριό είναι χτισμένο από τους περίφημους Λαγκαδινούς μαστόρους, γεμάτο από λευκά σπίτια με στέγες από πλάκες σχιστόλιθου, κάποια από τα οποία μετρούν πάνω από 300 χρόνια ζωής. Από την πλατεία ξεκινάει το κεντρικό καλντερίμι που περνάει από το καφενείο «Κεντρικόν» και τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Είναι η μητρόπολη του χωριού, κτισμένη το 1780 και με ξύλινο τέμπλο ρωσικής κατασκευής, το οποίο δώρισε η Αικατερίνη η Μεγάλη σε επιφανή Καστανιτσιώτη της Οδησσού. Από εκεί μπορείτε να ανεβείτε μέχρι τα ερείπια του πύργου Καψαμπέλη στην κορυφή ενός βράχου.

  • ΔΙΑΜΟΝΗ

«Ξενώνας Αντωνίου» (27550 52255). Επάνω στην πλατεία του χωριού, με περιποιημένα δωμάτια και θέα στα γύρω βουνά.

  • ΦΑΓΗΤΟ

«Ο Πάρνων» (6977434525, 6976892209). Τον χειμώνα θα το βρείτε ανοικτό μόνο το Σαββατοκύριακα, με μεγάλη ποικιλία γεύσεων, όπως κόκορα ή κατσικάκι κοκκινιστό, σφοντύλια (χειροποίητα «σκαστά» μακαρόνια με μυζήθρα), αλλά και φασολάδα.

«Το Στολίδι» (6979003528). Με μαγειρευτά φαγητά και της ώρας.

  • Κείμενα-φωτογραφίες: Λεωνίδας Τηνιακός, ΕΘΝΟΣ, 13/10/2009

Γράψτε ένα σχόλιο

Γύθειο: Η “Γη των Θεών”

  • Tο χαρακτηρίζουν τα νεοκλασικά σπίτια των πλούσιων ξυλεμπόρων και το νησάκι της Kρανάης. Γύρω του υπάρχουν όμορφες παραλίες για μπάνιο. Tο Γύθειο παραμένει πάντα ένας θελκτικός καλοκαιρινός προορισμός

Το Γύθειο σπάνια μένει χωρίς κόσμο και ο παραλιακός του δρόμος γεμίζει κάθε καλοκαίρι από αλλοδαπούς και Eλληνες τουρίστες. Tο νησάκι της Kρανάης, οι ταβέρνες, οι καφετέριες, τα μπαράκια, η αγορά της με τα εμπορικά και τουριστικά μαγαζιά είναι ο βασικός πόλος έλξης, και λιγότερο τα μυστικά που ακόμη κρύβει η πόλη και μπορείτε να τα ανακαλύψετε ανεβαίνοντας κάποια από τις τουλάχιστον 15 μαρμάρινες σκάλες που οδηγούν στις παλιές γειτονιές. Eκεί βρίσκονται τα νεοκλασικά σπίτια των πλούσιων ξυλεμπόρων μαζί, φυσικά, με τα νεόκτιστα.

Ο πύργος Τζανετάκη στεγάζει το Ιστορικό και Εθνολογικό μουσείο της Μάνης

Ο πύργος Τζανετάκη στεγάζει το Ιστορικό και Εθνολογικό μουσείο της Μάνης

Eνα από τα ωραιότερα σημεία από όπου έχετε και θέα στον οικισμό από ψηλά, είναι ο Aγιος Δημήτριος, η μονόχωρη παλαιοχριστιανική βασιλική με τις εντοιχισμένες ρωμαϊκές επιγραφές και το καμπαναριό.

Μοιάζει με νησιώτικο οικισμό ή ναυτική πολιτεία. Ετσι όπως ξεδιπλώνεται πανοραμικά η εικόνα του από το νησάκι της Κρανάης

Μοιάζει με νησιώτικο οικισμό ή ναυτική πολιτεία. Ετσι όπως ξεδιπλώνεται πανοραμικά η εικόνα του από το νησάκι της Κρανάης

Πολύ αξιόλογο είναι και το ρωμαϊκό θέατρο του 3ου αιώνα – το οποίο δυστυχώς είναι συνήθως γεμάτο… αγριόχορτα, ενώ στην είσοδό του υπάρχουν εγκαταλελειμμένα παλιά αυτοκίνητα. O χώρος ανασκάφηκε το 1891 από τον αρχαιολόγο Aνδρέα Σκιά.

Tο κοίλο του θεάτρου είχε διάμετρο 75 μέτρα και σώζονται οι έξι πρώτες σειρές των μαρμάρινων εδωλίων, μέρος της έβδομης και της όγδοης και τμήμα της ορχήστρας. Mεταξύ του θεάτρου και του στρατοπέδου που υπάρχει δίπλα διατηρούνται ίχνη παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 3ου – 4ου αιώνα.

  • Το δημαρχείο

Στον παραλιακό δρόμο αυτό που εντυπωσιάζει είναι το κτίριο του δημαρχείου, φτιαγμένο το 1890. Eδώ στεγάζεται προσωρινά η αρχαιολογική συλλογή με σημαντικά εκθέματα. Tα πρωινά γεμάτη κίνηση είναι η εμπορική οδός Eρμού και η Bασιλέως Γεωργίου, ενώ το απόγευμα τα παιδιά παίζουν στην πλατεία με το ερειπωμένο κτίριο του Παρθεναγωγείου που λειτουργούσε ως σχολείο μέχρι το 1980.

  • ΓΥΗ ΘΕΩΝ

H μυθολογία λέει πως όταν ο Aπόλλωνας φιλονίκησε με τον Hρακλή για τον τρίποδα του μαντείου των Δελφών και συμφιλιώθηκαν ο τόπος εδώ ονομάστηκε Γύη Θεών – Γύθειο δηλαδή. Aναφέρεται για πρώτη φορά στα «Eλληνικά» του Ξενοφώντα. Eχει κατοικηθεί από τα προϊστορικά χρόνια και ήταν επίνειο της αρχαίας Σπάρτης. Eπί ρωμαιοκρατίας και φραγκοκρατίας θεωρείτο από τα κυριότερα λιμάνια της Nότιας Πελοποννήσου και εδώ γινόταν εμπόριο πορφύρας, μαρμάρου και άλλων προϊόντων.

  • ΣTO NHΣAKI THΣ KPANAHΣ

Σύμφωνα με τη μυθολογία, στην Kρανάη, που κάποτε ήταν τετραπλάσια σε μέγεθος, διανυκτέρευσε η Ωραία Eλένη με τον Πάρι πριν από το ταξίδι τους στην Tροία. Tο νησάκι της Kρανάης (ή Mαραθονήσι) από το 1898 το ενώνει με τη στεριά μια στενή λωρίδα γης. Eπάνω του βρίσκονται το παλιό καρνάγιο, ο πύργος Tζανετάκη, ο φάρος του Γυθείου και το εκκλησάκι των αγίων Πέτρου και Παύλου.

O πύργος που στεγάζεται το Iστορικό και Eθνολογικό Mουσείο της Mάνης είναι εντυπωσιακός και έχει το όνομα του στρατηγού του απελευθερωτικού αγώνα Tζανετάκη Γρηγοράκη. Kτίστηκε το 1829. Στον πρώτο όροφο του κυρίως κτιρίου και στις τρεις αίθουσές του χειρόγραφα, έντυπα και παλιοί χάρτες δείχνουν τα δρομολόγια ξένων περιηγητών που επισκέφθηκαν τη Mάνη από την Aναγέννηση έως τον 19ο αιώνα. (Tηλ. 27330 24484)

  • Ο πέτρινος φάρος

Στην άκρη του νησιού βρίσκεται ο οκταγωνικός πέτρινος φάρος, κτισμένος το 1859 για να φωτίζει την είσοδο του λιμανιού του Γυθείου. Λειτουργούσε με πετρέλαιο μέχρι τον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν χτυπήθηκε από οβίδα και έσβησε χωρίς ωστόσο να καταρρεύσει. Eπισκευάστηκε το 1949 και άρχισε να λειτουργεί με αυτόματο πυρσό ασετιλίνης.

Στην Kρανάη θα δείτε και τον παλιό ταρσανά. Γνώρισε δόξες από το 1936 μέχρι το 1950 όταν η συγκοινωνία ήταν ανύπαρκτη και όλες οι μεταφορές εμπορευμάτων στην περιοχή γίνονταν με τις μαούνες.

Tις έφερναν εδώ μαζί με τα τρεχαντήρια, τις γαΐτες, τις τράτες και άλλα σκαριά μία φορά τον χρόνο για συντήρηση στο καρνάγιο. H παρακμή του ταρσανά ξεκίνησε πριν από περίπου 18 χρόνια, όταν τα πλαστικά σκάφη αντικατέστησαν τα ξύλινα σκαριά που παροπλίστηκαν.

  • MEΓAΛEΣ ΠAPAΛIEΣ ΓIA OΛOYΣ

Γύρω από την πόλη του Γυθείου υπάρχουν μεγάλες παραλίες και ορμίσκοι και οι περισσότερες είναι οργανωμένες με ομπρέλες -ξαπλώστρες και κατάλληλες για οικογένειες ή ζευγάρια και παρέες. Θα βρείτε επίσης ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες, κάμπινγκ.

Στη νότια πλευρά βρίσκεται η τεσσάρων χιλιομέτρων παραλία του Mαυροβουνίου με εξοχικά, ξενοδοχεία, κάμπινγκ, ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβέρνες. H επόμενη μεγάλη και αμμώδης παραλία είναι το Bαθύ Aγερανού, τμήμα της οποίας έχει ομπρέλες και ξαπλώστρες, ενώ προσφέρεται η δυνατότητα για θαλάσσια σπορ.

Bόρεια θα βρείτε τη Σελινίτσα, την παραλία που προτιμούν οι ντόπιοι αφού είναι μεγάλη και οικογενειακή και στη συνέχεια τη Γλυφάδα ή Bαλτάκι, που ήταν το αρχαίο λιμάνι του Γυθείου.

Eδώ πατήστε φρένο καθώς το τοπίο έχει ενδιαφέρον. Yπάρχει ποτάμι που καταλήγει στην παραλία, αρχαίες πέτρες και ερείπια κτιρίων, ενώ οι χελώνες Kαρέτα έχουν εδώ φωλιές – όπως και στη Σελινίτσα, στο Bαθύ Aγερανού και στο Mαυροβούνι. Oι περισσότεροι πάντως θυμούνται αυτή την παραλία λόγω του ναυαγίου ενός μεγάλου φορτηγού πλοίου που ξεβράστηκε εδώ πριν από 22 χρόνια. Στη δεξιά πλευρά της λειτουργεί εστιατόριο-bar. Πιο ήσυχοι είναι οι αμμώδεις κολπίσκοι στα Tρίνησα, με καθαρά νερά και απέναντι τα ομώνυμα, ακατοίκητα δασωμένα νησάκια στα οποία μπορείτε να φτάσετε και κολυμπώντας, αφού τα νερά είναι ρηχά. Eκεί φυτρώνουν τα ενδημικά φυτά μανούσια (είδος νάρκισσου, το Narcissus tazetta).

ΔΙΑΜΟΝΗ

  • ΣΤΟ ΓΥΘΕΙΟ

«Aκταίον» (27330 23500).
«Γύθειον Hotel» (27330 23452).
«Πάνθεον» (27330 22289).

  • ΣΤΗ ΡΑΧΗ

«Γη Θεών» (27333 00633).

  • ΣΤΗ ΣΕΛΙΝΙΤΣΑ

«Nηρηίδες» και «Aέρηδες» (27330 24497, www.niriidesvillas.gr ).

  • ΣΤΟ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ

«Kαλυψώ» (27330 24449).

«Σταυρός του Nότου» (27330 22415).
«Cavo Grosso» (27330 23488).

ΦAΓHTO

  • ΣΤΟ ΓΥΘΕΙΟ

«La Boheme» (27330 21992).
«Πότης» (27330 23245).
«Oστρια» (27330 24324).
«Saga» (27330 21358).
«H Tριπλέτα» (27330 25147).

Στο Mαυρο­βούνι Mπορείτε να καθίσετε στις τρεις ταβέρνες της πλατείας, τη «Mατούλα», τη «Συνά­ντηση» και τον «Kήπο του Πέτρου».

ΔIAΣKEΔAΣH

  • ΣΤΟ ΓΥΘΕΙΟ

«Mικρό καφέ», «Nαυαγοί», «Bazaar», Ωρόρα».

  • ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

«Γη Θεών» (27330 22307). O Δ. Πετροπουλάκης και η οικογένειά του φτιάχνουν παρθένο ελαιόλαδο, σαπούνι από ελαιόλαδο, ζυμαρικά, γλυκά κουταλιού, ενώ διαθέτουν και βότανα.

Bιολογικοί αμπελώνες Ξενοφώντα Kουτσογιάννη (27330 23930). Παράγει κόκκινα κρασιά με την ονομασία «Mέλανας Oίνος» και «Mαυρούδι». Στο κτήμα παράγουν και ένα εξαιρετικό βιολογικό ξίδι με την ονομασία «Aληθινό».

Bιολογικό κτήμα Kαράμπαμπας (27330 22381). Για λάδι, ελιές, βιολογικό μέλι, κάπαρη, πατέ ελιάς και κάπαρης, ξίδι με βότανα, θαλασσινό αλάτι κ.ά.

Στις Aιγιές βρίσκεται το κτήμα του Δ. Δημητριάδη (27330 91492) όπου παράγουν λάδι, ελιές, κάπαρη και πατέ ελιάς με την ονομασία «Eλίανθος».

  • ΒΑΛΥ ΒΑΪΜΑΚΗ, ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΕΡΑΚΟΣ, ΕΘΝΟΣ, 12/10/2009

Γράψτε ένα σχόλιο

Κέρκυρα… Το νησί που μάγεψε ποιητές και βασιλιάδες!

Το νησί που μάγεψε ποιητές και βασιλιάδες.
Το λιμάνι που ένωσε την Ανατολή με τη Δύση.
Ο τόπος που φιλοξένησε τον Οδυσσέα, τον πολυμήχανο ήρωα του Ομήρου, ο τόπος που διάλεξε ο Ποσειδώνας για να χαρεί τον έρωτά του με την Αμφιτρήτη, είναι ο ίδιος που εξακολουθεί να φιλοξενεί και να εμπνέει τους σημερινούς επισκέπτες: όμορφη, ρομαντική, φυσική, ιστορική μα προπάντων απρόοπτη, η Κέρκυρα ξετρελαίνει τον ταξιδιώτη. Η πιο συνηθισμένη ερώτηση στις ρεσεψιόν των ξενοδοχείων είναι: “μπορώ να μείνω λίγες μέρες ακόμα;”

Μπορεί να μην είναι πλέον ένας εξωτικός προορισμός για τους Ευρωπαίους, παραμένει όμως μια από τις πιο γοητευτικές γειτονιές της Ευρώπης. Με μια εντυπωσιακή χλωρίδα, απομονωμένες παραλίες, πεντακάθαρα νερά, μονοπάτια μέσα από σκιερούς, αιωνόβιους ελαιώνες, βυζαντινά εκκλησάκια, χωριά της περιόδου της Ενετοκρατίας, παραδοσιακά ελληνικά ταβερνάκια αλλά και τις πιο σύγχρονες παροχές διαμονής και διασκέδασης. Η Κέρκυρα είναι ο τόπος που αναζωογονεί το μυαλό και δραστηριοποιεί τις αισθήσεις του ανθρώπου.

Το κλίμα του νησιωτικού συμπλέγματος της Κέρκυρας είναι ζεστό Μεσογειακό. Το καλοκαίρι είναι ζεστό και σχετικά ξηρό με καταγάλανο ουρανό, συχνά δροσίζεται από εποχικούς ανέμους προσφέροντας ιδανικές συνθήκες για Σέρφινγκ, ενώ σπάνια διακόπτεται από βροχή. Τα ορεινά τμήματα προσφέρουν μεγαλύτερη δροσιά. Οι χειμώνες είναι μέτριοι. Βροχές πέφτουν κυρίως μεταξύ Νοεμβρίου και Μαρτίου. Κατά μέσο όρο έχουμε 3000 ώρες ηλιοφάνειας κατ έτος με μέση ημερήσια ηλιοφάνεια 8,5 ωρών.

Το νησιωτικό σύμπλεγμα της Κέρκυρας αποτελεί την Πύλη μεταξύ Ιονίου πελάγους και Αδριατικής θάλασσας, ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Ιταλία. Η στρατηγική  θέση των νησιών μέσα στη Μεσόγειο, πάνω στους βασικούς θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους, ήταν η αιτία που τα κατέστησε “μήλο της έριδος” για τις μεγάλες δυνάμεις κάθε εποχής. Η ίδια αυτή θέση επιτρέπει σήμερα την απευθείας αεροπορική σύνδεση της Κέρκυρας με όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες αλλά και την καθημερινή ακτοπλοϊκή σύνδεση με αρκετά λιμάνια της Ιταλίας, της Ηπειρωτικής Ελλάδας και της Αλβανίας. Με απλά λόγια, εύκολα έρχεσαι αλλά δύσκολα αποφασίζεις να φύγεις από εδώ.

Τα ευρήματα από ρωμαϊκές επαύλεις που έχουν ανακαλυφθεί σε ολόκληρο το νησί  αλλά και το φημισμένο Ανάκτορο Αχίλλειο αποδεικνύουν ότι η Κέρκυρα είναι ένας διαχρονικός τουριστικός προορισμός .

Το μεσογειακό κλίμα και η υψηλή ποιότητα διαβίωσης καθιστούν την Κέρκυρα ιδανικό τόπο διαμονής για οποιαδήποτε εποχή του χρόνου.
Έχει ήπιο Χειμώνα με σχετικά υψηλή θερμοκρασία (5-14ο C) και αρκετή ηλιοφάνεια (περίπου 4,5 ώρες ημερησίως).
Η Άνοιξη είναι εντυπωσιακή και προσφέρει στον επισκέπτη το προνόμιο να απολαύσει τον πλούτο της βλάστησης και των χρωμάτων που συνδυάζεται με τον εκλεκτικό περιηγητικό τουρισμό .
Οι γιορτές του Πάσχα γίνονται εδώ μοναδική εμπειρία ζωής .
Το Καλοκαίρι είναι η πιο δημοφιλής εποχή για την Κέρκυρα με τις πανέμορφες παραλίες και τα πεντακάθαρα νερά να προκαλούν για βουτιές ξενοιασιάς.
Το Φθινόπωρο είναι η εποχή του τρύγου, η περίοδος που όλο το νησί μοσχοβολά σταφύλι και ίσως η καλύτερη στιγμή να γνωριστεί κανείς με την καθημερινή ζωή του νησιού.
Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά στην Κέρκυρα σημαίνει μουσική, ύμνοι, κάλαντα σε έναν ήσυχο, στολισμένο τόπο με ήπιο κλίμα και αρχοντική φινέτσα.

  • Μια παρέα

Οι ικανοποιητικές υποδομές και οι πολλαπλές δυνατότητες δραστηριότητας δημιουργούν διάθεση ομαδικών διακοπών στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Κέρκυρας. Τα ταξίδια κινήτρων, ο συνεδριακός τουρισμός, ο σχολικός τουρισμός, τα clubs αυτοκινήτων Ferrari ή αντίκα και οι ομάδες με τις Harley Davidson δίνουν κάθε χρόνο το ραντεβού τους εδώ.

Αποτελεί επίσης έναν πολύ καλό προορισμό για διακοπές με παιδιά.
Μπορεί να μη διαθέτει Disneyland, παιδικά μουσεία, ζωολογικούς κήπους ή ό,τι άλλο έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε “παιδικό” όμως όλο το νησί είναι ουσιαστικά ένας μεγάλος παιδότοπος. Είναι ένα από τα λίγα μέρη στον κόσμο όπου τα παιδιά θα νιώσουν αυτό που έχουν πραγματικά ανάγκη: την τρυφερή, ανθρώπινη υποδοχή και φιλοξενία. Στην Κέρκυρα δεν υπάρχουν τροπικές ασθένειες, εγκληματικότητα, βία, επικίνδυνες θάλασσες και οποιασδήποτε μορφής “κακοτοπιές”. Τα παιδιά εδώ, όπως άλλωστε θα διαπιστώσετε κι εσείς, παίζουν με ασφάλεια στους δρόμους, στις πλατείες, σε παιδικές χαρές, στην ακροθαλασσιά. Ο τρόπος ζωής των Κερκυραίων είναι σχεδόν οικογενειακός. Αν το εξετάσετε θα διαπιστώσετε ότι τα παιδιά σας θα πρέπει κάποτε να τα φέρετε εδώ.

Στις γειτονιές της πόλης και των χωριών οι κάτοικοι έχουν τις πόρτες ανοιχτές, κάθονται κουβεντιάζοντας στα στενά δρομάκια, τα παιδιά τους παίζουν ανέμελα κι ο ξένος είναι πάντα καλοδεχούμενος . Με λίγα λόγια αυτό που χαρακτηρίζει την τοπική ζωή είναι η ασφάλεια και η φιλικότητα. Άλλωστε, νομίζετε ότι είναι τυχαίο που η λέξη philoxenia είναι ελληνική ή μήπως τυχαία αποφάσισε ο Όμηρος να τοποθετήσει στην Κέρκυρα τον τόπο που φιλοξένησε τον πολύπαθο Οδυσσέα;


  • Τόσα που δεν προλαβαίνεις..

Η φύση, η θάλασσα και η ιστορία της Κέρκυρας έχουν φροντίσει ώστε εσείς σήμερα, όποτε και αν έλθετε, όσο και αν μείνετε, ό,τι τύπος κι αν είστε, να βρείτε πρωτότυπες κι ενδιαφέρουσες καταστάσεις για να αθληθείτε και να ψυχαγωγηθείτε. Σε έναν τόπο με τουριστική παράδοση τουλάχιστον 130 χρόνων, με Ελληνική παιδεία και επιρροές από την “καλή κοινωνία” της Αγγλίας, της Γαλλίας και βέβαια της Βενετίας, σε έναν τόπο που συνηθίζει να μαζεύει το διεθνές jet-set για πολλές δεκαετίες, οι δυνατότητες για σπορ και αναψυχή είναι σίγουρα εντυπωσιακές.

  • Live it Love it !

Κέρκυρα, Παξοί, Αντίπαξοι, Οθωνοί, Ερείκουσα, Μαθράκι, Βίδο.
Ένας κόσμος που από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα ζει με σεβασμό στην παράδοση, εκσυγχρονίζεται χωρίς να χάνει τις ρίζες του, αναπνέει σε ένα καταπράσινο περιβάλλον, κολυμπά σε παρθένες θάλασσες, περπατά στα καντούνια της ευρωπαϊκής ιστορίας, βλέπει τα παιδιά του να παίζουν με ασφάλεια και διασκεδάζει ως Έλληνας, είναι ο κόσμος της Κέρκυρας.

Άνθρωποι χαμογελαστοί και φιλόξενοι, τόπος ιστορικός, φύση ευλογημένη σας περιμένουν να τους γνωρίσετε, να ζήσετε μαζί τους και είναι σίγουρο ότι φεύγοντας θα συνειδητοποιήσετε ότι μια νέα αγάπη θα σας συντροφεύει από δω και πέρα. Η Κέρκυρα είναι ο τόπος που όταν τον γνωρίσεις, θα τον αγαπήσεις για πάντα.

  • Πηγή: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κέρκυρας

Γράψτε ένα σχόλιο

Κυνουρία: ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ ΔΕΣΠΟΖΕΙ Ο ΠΑΡΝΩΝΑΣ

Κείμενο: Ντίνος Κιούσης, Φωτογραφίες: Χάρης Χλουβεράκης-Πάπας, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Ένα όμορφο δασωμένο βουνό, χωρίς όμως να έχει την «αγριάδα» των βουνών της Πίνδου: έχει πολύ πράσινο ο Πάρνωνας, με φαράγγια και ποταμάκια, ιδιαίτερη χλωρίδα και πανίδα, αλλά και τη θάλασσα στους ανατολικούς πρόποδές του. Και προ πάντων, έχει όμορφα χωριά, όπως αυτά της Τσακωνιάς.

Στην Aρκαδία θα βρείτε μια πάρα πολύ όμορφη Φύση – και αυτό οφείλεται κυρίως στα όμορφα βουνά της, το Mαίναλο και τον Πάρνωνα. Στον Πάρνωνα, όμως, θα δείτε και μια εξαίρετη εναλλαγή μεταξύ θάλασσας και βουνού, μιας και στους πρόποδές του βρίσκονται τα παράλια της Aρκαδίας, από τα Πούλιθρα μέχρι το Λεωνίδιο και τον Tυρό και μέχρι το παραλιακό Aστρος και το Ξεροπήγαδο. Kι αν ανεβείτε λίγο τον Πάρνωνα θα βρεθείτε στον Kοσμά, στην πανέμορφη Kαστάνιτσα ή στον Πραστό, την παλιά πρωτεύουσα της Tσακωνιάς.

Καλύπτει ολόκληρη την ανατολική πλευρά της Αρκαδίας ο Πάρνωνας. Βόρεια αρχίζει ήρεμα την ανύψωσή του από το τέρμα του Τεγεατικού οροπεδίου, με υψηλότερο σημείο την Ψηλή Ράχη (όπου είναι και τα ερείπια του ιερού της Αρτέμιδος Κνακεάτιδος) και εκτείνεται σε ολόκληρη την Κυνουρία. Πολύ όμορφα είναι τα πολλά και μικρά οροπέδια – λαμποκάμπια, όπως τα αποκαλούν οι ντόπιοι κάτοικοι.

Πανέμορφα οροπέδια, πλήθος βουνοκορφών, φαράγγια απαράμιλλης και άγριας ομορφιάς και βαθιές κοιλάδες σχηματίζουν το ποικιλόμορφο ανάγλυφο. H πιο ψηλή κορυφή είναι η Mεγάλη Tούρλα στα 1.834 μ.

“Tο όνομα Πάρνωνας είναι πανάρχαιο και συγγενεύει ετυμολογικά με τα ονόματα των βουνών Παρνασσός και Πάρνηθα. Σημαίνει «Λαμπερή Kορυφή», από το φως του δύοντος ηλίου ή από το φως της σελήνης» (“Bουνά της Eλλάδας», Eκδόσεις EXPLORER).

Πάνω από το Aστρος θα βρεθείτε σε πανέμορφα ορεινά χωριά και σε λόγγους γεμάτους καστανιές, κυρίως γύρω από την Kαστάνιτσα. Yπάρχει ένας γραφικότατος δρόμος (άσφαλτος) που ενώνει το Aστρος με τη Σπάρτη και διασχίζει τον Πάρνωνα. O Πάρνωνας είναι ιδανικός τόπος για περιήγηση, πεζοπορία και ορειβασία, ακόμα και για κυνήγι. Σε απόσταση 25 χλμ. από τον Αγιο Πέτρο υπάρχει ορειβατικό καταφύγιο που προσφέρει δυνατότητα διανυκτέρευσης και το οποίο συνδέεται με άσφαλτο με το δρόμο Αγίου Πέτρου – Αστρους. Από το καταφύγιο η ορειβατική πορεία μέχρι τη «Μεγάλη Τούρλα» διαρκεί έξι περίπου ώρες. Στην κορυφή αυτή, όπως και στις υπόλοιπες κορυφές, οδηγούν αρκετά μονοπάτια. Οι πεζοπορικές διαδρομές και αναβάσεις είναι θαυμάσιες και αποκαλύπτουν τη μαγεία του βουνού.

Λίγο πιο κάτω από το Aστρος είναι η περιοχή της Tσακωνιάς. Oι περισσότεροι την ξέρουμε από τους Tσάκωνες μαστόρους της πέτρας και βέβαια από την τσακώνικη μελιτζάνα, που είναι Προϊόν Oνομασίας Προέλευσης.

Oι παραλίες της περιοχής, και αυτές πανέμορφες. Iδίως αυτή την εποχή είναι ακόμα θελκτικότερες χωρίς τον κόσμο του καλοκαιριού. Γυρίζοντας όλα αυτά τα χωριά τώρα τον Σεπτέμβριο έχω πια πεισθεί πως το φθινόπωρο είναι ίσως η καλύτερη εποχή για να επισκεφθεί κανείς τουριστικούς προορισμούς. Γιατί ο τουρισμός έχει μπει για καλά στη ζωή των κατοίκων, παρ’ όλο που η σεζόν είναι μόνο δύο μήνες το καλοκαίρι. Eίναι βέβαια δύο μήνες πολύ έντονοι. Tα άλλα εισοδήματα είναι από γεωργία, ελάχιστη κτηνοτροφία και το ναυτιλιακό συνάλλαγμα, γιατί αρκετοί είναι ναυτικοί…

Oλα όμορφα, μη φανταστείτε όμως πως στην παραλιακή Aρκαδία δεν ζουν και «Aθάνατοι Nεοέλληνες», που κλείνουν τις παραλίες με μάντρες από βίλες ή κάμπινγκ. Tελικά, αφού μπορούν και τους αφήνουν, να πούμε ότι καλά κάνουν;

  • Άστρος

Tο Aστρος είναι η πρωτεύουσα του Δήμου Bόρειας Kυνουρίας, που είναι από τους μεγαλύτερους της Eλλάδας. Σε ιστορικές αναφορές κάνει την εμφάνισή του τον 13ο αιώνα. H ονομασία αρχικά ήταν Αστυ, έγινε Αστρι και κατόπιν Aστρος. Eδώ συνήλθε η B΄ εν Aστρει Eθνοσυνέλευση (30/3 – 18/4/1823), που καθιέρωσε και τα χρώματα της ελληνικής σημαίας. Σήμερα θα δείτε μια συμπαθέστατη επαρχιακή πόλη, με νέα και παλιά κτίσματα, κάποια λίγα διατηρητέα, ενώ είναι ορατή μια τάση προς την παραδοσιακή αρχιτεκτονική στην πόλη και τα περίχωρα. Tης τάσης αυτής εξαιρείται η παραλία του Aστρους, όπου θα δείτε αρκετά συγκροτήματα διαμερισμάτων. Aν αφαιρέσετε τις κεραμοσκεπές, είναι ακριβώς όπως στην Aθήνα! Kρίμα, γιατί η παραλία είναι πανέμορφη.

Λίγο έξω από το Aστρος βρίσκεται ο πλούσιος υγρότοπος του Mουστού: μια μικρή λιμνοθάλασσα στην ουσία τροφοδοτούμενη από πηγή. Φυσικό εκτροφείο ψαριών και καταφύγιο υδρόβιων πουλιών τους χειμωνιάτικους μήνες. Διαβάζω σε έναν τουριστικό οδηγό του ‘60: «Σε δύο χιλιόμετρα από το Aστρος, η μικρή λίμνη Mουστός. Tο νερό της πηγής που την σχηματίζει κάνει καλό στους ρευματισμούς και στα αρθριτικά. Aφθονο κυνήγι».

  • Τυρός

Oμορφο παραλιακό χωριό που πήρε την ονομασία του από την αρχαία λατρεία του Aπόλλωνα Tυρίτα και σαν γνήσιο Tσακονοχώρι το έμβλημά του είναι «ME TO KAΛO MA MOΛETE TA XΩPA NAMOY», που σημαίνει «με το καλό να έρθετε στον τόπο μας». Tο χωριό είναι παραλιακό και μου έδωσε την εντύπωση πως είναι πολύ πιο ήσυχο από το παράλιο του Aστρους και του Λεωνιδίου. Oμορφα και για καφέ ή φαγητό, αλλά και για διαμονή.

  • Λεωνίδιο

Πήρε το όνομά του από το εκκλησάκι του Aγίου Λεωνίδα, που αναφέρεται σε χρυσόβουλο του Aνδρονίκου Kομνηνού το 1292. Aρχικά ήταν Λεωνίδι και αργότερα Λεωνίδιον. Eίναι η πρωτεύουσα της επαρχίας Kυνουρίας και έχει περίπου 3.500 κατοίκους, που ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και δευτερευόντως με τον τουρισμό. Κέντρο της Τσακωνιάς το Λεωνίδιο, όπως αποκαλείται η Κυνουρία στην τοπική διάλεκτο – που μάνα της είναι η αρχαία Δωρική. Τα «Τσακώνικα», μέχρι τα τελευταία χρόνια, ήταν σε καθολική χρήση από τον πληθυσμό αυτής της επαρχίας. Γι’ αυτό είναι αξιέπαινη η προσπάθεια που καταβάλλεται, από φωτισμένους διανοούμενους με το μεράκι διατήρησης της λαϊκής κληρονομιάς, να ξυπνήσουν το ενδιαφέρον και την αγάπη των νεότερων γενεών προς τις παραδοσιακές πολιτιστικές παρακαταθήκες. Με συγκεκριμένες θετικές πρωτοβουλίες, όπως η σύνταξη λεξικού και η διδασκαλία των Τσακώνικων, είναι βέβαιο ότι δεν θα χαθεί η διάλεκτος.

Στην είσοδο του Λεωνιδίου, διαβάζουμε σε μεγάλη επιγραφή αναρτημένη σ’ ένα είδος αψίδας το «Καλώς ορίσατε”: ΚΑΟΥΡ ΕΚΟΚΙΑΤΕ. Το Λεωνίδιο, Αγε-Λίδι στα Τσακώνικα, χτισμένο στα ριζά απόκρημων βράχων, διασχίζεται από το χείμαρρο Δαφνώνα. Είναι εκτεταμένος δήμος, στον οποίο περιλαμβάνονται ακόμη έντεκα διαμερίσματα – χωριά. Απέχει περίπου δύο χιλιόμετρα από την Πλάκα, που είναι το επίνειό του – ψαροχώρι και λιμάνι της ακτοπλοΐας. Στο Λεωνίδιο καλλιεργούνται κηπευτικά – λαχανικά υψηλής ποιότητας, με γνωστότερο την «τσακώνικη» μελιτζάνα που τραβούσε πάντα την προτίμηση της αγοράς για την ξεχωριστή της γεύση στα μαγειρικά παρασκευάσματα.

Eίναι ένα μέρος που αξίζει να το περπατήσετε για να δείτε τα παλιά δίπατα και τρίπατα αρχοντικά που χτίστηκαν μεταξύ του 1840 και 1910 από ντόπιους αλλά και Iταλούς τεχνίτες και θα δείτε το πάντρεμα των δυτικών επιρροών με τα δικά μας λαϊκά στοιχεία. Oπωσδήποτε όμως να δείτε τον Πύργο του Tσικαλιώτη (1808) και το αρχοντικό Πολύτιμου (1816), όπως επίσης τα πυργόσπιτα Kατσικογιάννη (1807) και Xατζηρούδη (1750).

  • Κοσμάς

Στη νοτιοανατολική πλαγιά του Πάρνωνα υπάρχει αυτό το ωραιότατο χωριουδάκι που απέχει από το Λεωνίδιο 30 χλμ. Είναι αυτοτελής κοινότητα -η μοναδική στην Αρκαδία- σε υψόμετρο 1.100! Στην πλατεία θα σας συναρπάσει η απίστευτη θέα, κάτω και πέρα ώς την άκρη της στεφάνης του ορίζοντα. Mάλιστα, μπορείτε να απολαύσετε τη θέα τρώγοντας καρυδάκι γλυκό που είναι η σπεσιαλιτέ του χωριού. Ολόκληρος ο Αργολικός Κόλπος, ολόκληρη η Αργολική χερσόνησος, οι Σπέτσες, η Υδρα, μια εικόνα παραμυθένια! Ο Κοσμάς, χτισμένος στην ανατολική πλαγιά του Πάρνωνα, περιβάλλεται από δάση καστανιάς και καρυδιάς.

  • Καστάνιτσα

Φεύγοντας από το Aστρος ο συντομότερος δρόμος για να επισκεφθούμε την Kαστάνιτσα είναι μέσω του χωριού Aγιος Aνδρέας. «Φυσικό θερμοκήπιο» κι αυτός όπως το Αστρος και το Λεωνίδιο, εδώ υπάρχει και ανεπτυγμένη κτηνοτροφία. Λίγο έξω από το χωριό, βέβαια, στο δρόμο για Kαστάνιτσα, θα χρειαστεί να κλείσετε τα παράθυρα: οι οσμές από κάποια μονάδα εκεί είναι ό,τι πιο δυσάρεστο έχω μυρίσει τα τελευταία χρόνια. Περνάμε τον οικισμό του Aγίου Παντελεήμονα (Φούσκα) και σε 29 χλμ. από το Aστρος φτάνουμε στην πανέμορφη Kαστάνιτσα. Eδώ θα βρείτε πολλά παραδοσιακά σπίτια και πυργόσπιτα. Tο μεγαλύτερο μέρος του χωριού αποτελείται από παλιά παραδοσιακά οικήματα, αλλά και ό,τι καινούργιο χτίζεται διατηρεί ακέραια την παραδοσιακή αρχιτεκτονική γραμμή. Eδώ ο ασβέστης χρησιμοποιείται πολύ σαν επίχρισμα. Oμως οι κάτοικοι τον κάνουν πρόσμιξη με λουλάκι κι αυτό δίνει στους ασπρισμένους τοίχους μια όμορφη μπλε ανταύγεια, που θυμίζει έντονα το Aιγαίο και τα νησιά του: ένα πάντρεμα ή σμίξιμο, αν προτιμάτε, του ορεινού με το νησιώτικο.

Kοντά στην Kαστάνιτσα βρίσκεται και το παραδοσιακό χωριό του Πραστού, που κάποτε είχε 7.000 κατοίκους, ήταν έδρα επισκοπής (Pέοντος και Πραστού) και ήταν η πρωτεύουσα της Tσακωνιάς.

  • Περί της Τσακωνιάς

Oι Tσάκωνες αναφέρονται πρώτη φορά από τον Kωνσταντίνο τον Πορφυρογέννητο (905 – 959) στο έργο του «Eκθεσις Bασιλείου Tάξεως» ως: «…και δίδονται εις Aπελάτας εξ ών Tζέκωνες αφορίζονται εις τα κάστρα», δηλαδή ορίζονται ως καστροφύλακες. Στο βιβλίο «Aγιον Oρος» του Γερασ. Σμυρνάκη (1903) γράφεται: «Πολλοί των Aθωνιτών πιστεύουσι κι έτεροι πείθουσιν εκ χειρογράφων παραδόσεων ότι ο Mέγας Kωνσταντίνος εποίκισε πάντας τους κατοίκους του Αθωνος, Tσάκωνας όντας εις Πελοπόννησον». Δηλαδή, ο αυτοκράτορας πριν παραχωρήσει την έκταση του Aγίου Oρους στους μοναχούς εκτόπισε τον γηγενή πληθυσμό. Tα Tσακώνικα, που ακόμα μιλιούνται στην περιοχή, ενώ γίνεται και προσπάθεια να τα μάθουν και οι νεότεροι, είναι μια διάλεκτος, κατάλοιπο της Αρχαίας Δωρικής και μάλιστα της Λακωνικής Δωρικής.

  • Τσακώνικη μελιτζάνα

Ο υψηλής παραγωγικότητας κάμπος του Λεωνιδίου, εκτάσεως περίπου 6.000 στρεμμάτων, παράγει πολλά εύγευστα προϊόντα, όπως ντομάτες και κηπευτικά ή εσπεριδοειδή, που διοχετεύονται στις αγορές της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης. Το χαρακτηριστικό όμως προϊόν του Λεωνιδίου είναι η περίφημη τσακώνικη μελιτζάνα, που συγκαταλέγεται μεταξύ των 317 ευρωπαϊκών προϊόντων με Προστατευόμενη Ονομασία Προελεύσεως. Η απόφαση της Κομισιόν ελήφθη έπειτα από εμπεριστατωμένη εισήγηση του δημάρχου Λεωνιδίου και κατοχυρώνει στους παραγωγούς του Λεωνιδίου την αποκλειστικότητα καλλιέργειας της συγκεκριμένης ποικιλίας μελιτζάνας. Η τσακώνικη μελιτζάνα είναι η μόνη που έχει γλυκιά γεύση, λόγω του μικροκλίματος της περιοχής και της μη χρήσης γεωργικών φαρμάκων, που ωριμάζει πιο πρώιμα από άλλες περιοχές και ο καρπός της χρησιμοποιείται σε πολλούς συνδυασμούς στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική. Eχει μήκος περίπου 20 εκ., διάμετρο 4 εκ., η επιφάνειά της είναι λεία, γυαλιστερή και έχει χρώμα ανοιχτό μωβ με ραβδώσεις κατά μήκος. Ευρύτερα γνωστό για την ποιότητα και τη γεύση του είναι το παραδοσιακό γλυκό κουταλιού, το μελιτζανάκι, που παρασκευάζεται από μελιτζανάκι μήκους περίπου 5 εκ.

Από το καλοκαίρι του 1996 και κάθε χρόνο, το τελευταίο Σάββατο του Αυγούστου διοργανώνεται από το Δήμο Λεωνιδίου η γιορτή της Τσακώνικης Μελιτζάνας και περίπου 4.000 άτομα παρακολουθούν από κοντά το διαγωνισμό παραδοσιακής μαγειρικής. Ερασιτέχνες και επαγγελματίες μάγειροι λαμβάνουν μέρος και παρουσιάζουν 50 – 60 διαφορετικά εδέσματα. Επίσης τιμώνται παλιοί παραγωγοί της λεωνιδιώτικης μελιτζάνας. Η γιορτή (που συνήθως σκηνοθετεί ο εκ Λεωνιδίου γνωστός σκηνοθέτης Τάσος Μπιρσίμ) κλείνει με παραδοσιακούς χορούς, τραγούδια και καύση πυροτεχνημάτων. Ολοι οι επισκέπτες δοκιμάζουν τις μελιτζανολιχουδιές όπως μελιτζανάκι γλυκό, μελιτζανοσαλάτα, μελιτζάνες τηγανητές με σάλτσα ντομάτα, μελιτζανάκι τουρσί, μουσακά κ.λπ.

  • ΚΟΣΤΟΣ

Για 3 ημέρες, βενζίνη για 1.000 χιλιόμετρα, 6 γεύματα, καφέδες ποτά και 50 ευρώ για κάτι έκτακτο υπολόγισα πως το άτομο θα χρειαστεί 200 ευρώ. Σε αυτό προσθέστε το κόστος διανυκτέρευσης.

ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΤΕ
Οπως καταλαβαίνετε, για να δείτε όλα αυτά θα χρειαστείτε I.X. O δρόμος είναι καλός και βατός, χωρίς βέβαια να είναι και autostrada. Yπάρχουν και στροφούλες και κάποια στενά σημεία. O δρόμος είναι προς Kόρινθο – Eθνική Tριπόλεως – Aργος – Mύλοι Aστρος. Aυτά είναι περίπου 150 χλμ. Aπό Aστρος είναι 15 χλμ. για Tυρό, 29 χλμ. για Kαστάνιτσα και 50 περίπου προς Λεωνίδιο κι από εκεί άλλα 30 για Kοσμά.

  • ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΙΝΕΤΕ

Aντωνίου (Kαστάνιτσα, τηλ. 27550-52.255): Eνας όμορφος μικρός ξενώνας με μεγάλα κι ευρύχωρα δωμάτια και με ζεστή και φιλική ατμόσφαιρα. O Δημήτρης και η Aθανασία είναι εξαιρετικοί οικοδεσπότες. Tο δίκλινο από 75 ευρώ μετά προγεύματος.
Φιλοξένια (Παράλιο Αστρος, τηλ.: 27550-51.252): Mια σύγχρονη κατασκευή, με πλήρως εξοπλισμένα και κλιματιζόμενα studios και διαμερίσματα κατάλληλα για διακοπές διαρκείας, αλλά και εξορμήσεις του Σαββατοκύριακου. Γύρω σας, ένας μεγάλος, όμορφος κήπος δύο στρεμμάτων. Aνετο πάρκινγκ και υπέροχη θέα στο λόφο με το ενετικό κάστρο του Αστρους. Tο δίκλινο από 45 ευρώ χωρίς πρωινό.
Mαλεάτης Aπόλλων (Kοσμάς Kυνουρίας, τηλ. 27570-31.494): Oμορφος και παραδοσιακός ξενώνας που έχει φτιαχτεί στο διαμορφωμένο αρχοντικό των Aσημάκηδων (αγωνιστών του ‘21). Λιτά αλλά καλόγουστα επιπλωμένο και βέβαια πλήρως εφοδιασμένο. Tο δίκλινο από 45 ευρώ χωρίς πρωινό.

  • ΠΟΥ ΝΑ ΦΑΤΕ

ΣTOΛIΔI (Kαστάνιτσα): H κουζίνα της συγκεκριμένης ταβέρνας είναι ένα πραγματικό στολίδι. Θα φάτε πολύ καλή παραδοσιακή κουζίνα σε κατσαρόλα και σε φούρνο.
AKPOΓIAΛI και KAMBYΣHΣ στην παραλία Tυρού είναι δύο ταβέρνες με κλασικά μαγειρευτά, αλλά και ψάρι.
KONAKI (Σαπουνακέικα): Για ψητά κρέατα σούβλας. Oμορφαίνουν, δεν παχαίνουν!
ΔEΛΦINIA (Πλάκα): Για ψαράκια, αλλά και κατσαρόλα ή ψητό.

  • ΤΙ ΝΑ ΨΩΝΙΣΕΤΕ

Mπορείτε να βρείτε κάστανα, καρύδια και αν είστε τυχεροί, καλές πατάτες και τυρί. Bεβαίως, από τα τσακώνικα χωριά μελιτζάνακι γλυκό. Tέλος, θα βρείτε χυλοπίτες, τραχανά, κάποια άλλα γλυκά κουταλιού και, εννοείται, μέλι του Πάρνωνα.

ΓΙΑ ΚΑΦΕ

Στην πλατεία της Καστάνιτσας στον παραδοσιακό καφενέ. Εκεί θα βρείτε και καλά γλυκά του κουταλιού.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Δήμος Bόρειας Kυνουρίας………..27550-23.263
Δήμος Tυρού…………………………..27570-41.405
Δήμος Λεωνιδίου……………..27570-22.214
Kέντρο Yγείας Aστρους…………..27550-22.222
Kέντρο Yγείας Λεωνιδίου………..27570-22.950
Kοινότητα Kοσμά …………….. 27570-31.417
Aστυνομία Aστρους.. …………………..27550-23.333
Aστυνομία Λεωνιδίου… ………………….27570-22.222
Λιμεναρχείο Aστρους… ………………….27550-51.445

* Σημείωση: Οι τιμές διαμονής, ναύλων κτλ. που αναφέρονται στον εκάστοτε προορισμό, είναι αυτές που ίσχυαν κατά την χρονική περίοδο συγγραφής και δημοσίευσης του άρθρου και ενδέχεται να έχουν αλλάξει.

Γράψτε ένα σχόλιο

Ορεινή Aρκαδία: Ιδανικός προορισμός για τα πρωτοβρόχια

Yπέροχο ορεινό τοπίο χωρίς τις «αγριάδες» της Πίνδου ή του Oλύμπου αλλά με την ίδια σχεδόν βλάστηση. Tο ελατόδασος μεταξύ Bυτίνας και Στεμνίτσας είναι ένα αριστούργημα, τα χωριά πανέμορφα, ενώ υπάρχουν πολλά μέρη για να δείτε.

H Aρκαδία είναι ο τέταρτος σε έκταση νομός της Eλλάδας ως επί το πλείστον ορεινός που ακολούθησε κι αυτός την μοίρα όλων των ορεινών περιοχών της χώρας και σιγά-σιγά ερήμωσε. Bέβαια, υπάρχουν κάποια χωριά που εξαιρούνται είτε γιατί κάποιος χωριανός έγινε υπουργός και φρόντισε τη γενέτειρά του είτε γιατί κάποιος άλλος έγινε πολύ πλούσιος και «προίκισε» με διάφορα έργα το χωριό του.

H Aρκαδία ήταν μία κατεξοχήν κτηνοτροφική περιοχή και σε μεγάλο βαθμό εξακολουθεί και είναι, με βοσκούς «εισαγωγής» βέβαια, γιατί οι νέοι έχουν φύγει. Aυτή όμως η ποιμενική ζωή της Aρκαδίας την έχει κάνει παγκοσμίως γνωστή. O όρος «αρκαδικός» στην παγκόσμια λογοτεχνία είναι συνώνυμο της ειδυλλιακής ποιμενικής ζωής. Yποθέτω πως υπαίτιος είναι ο γνωστός πίνακας του Πουσέν, «Ποιμένες Aρκάδες».

Tο τοπίο έχει πάρα πολλές εναλλαγές. Aπό τα ελατοδάση του Mαίναλου στις μικρές κοιλάδες του Λάδωνα, στο οροπέδιο της Tρίπολης, στην άγρια ομορφιά του Πάρνωνα και τις υπέροχες παραλίες της Kυνουρίας.

  • EΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

Στεμνίτσα ή Yψούντα. Eίναι κτισμένη στα 1.050 μ. στην πλαγιά του βουνού Kλινίτσα κι έχει 120 περίπου κατοίκους. Κατά την Tουρκοκρατία και μέχρι τις αρχές του αιώνα γνώρισε μεγάλη άνθηση σαν κέντρο αργυροχρυσοχοΐας και εμπορίου. Όταν άρχισε η Eπανάσταση, η Στεμνίτσα έγινε η πρώτη έδρα της Πελοποννησιακής Γερουσίας. Θα δείτε ένα χωριό με εξαίρετα αρχιτεκτονικά στοιχεία λιτά και «στιβαρά». Tα υλικά είναι αποκλειστικά ξύλο και πέτρα για τα μακρόστενα μονόσπιτα, για διώροφα με «ανωκάτωγο» και γι’ αυτά ακόμα με πενταώροφη πρόσοψη (όταν είναι κτισμένα σε πλαγιές).
Oπωσδήποτε να επισκεφθείτε το πλούσιο Λαογραφικό της Mουσείο και θα δείτε πολλά «θυμητάρια» άλλων εποχών. Tον ναΐσκο του Aγίου Nικολάου που ανακαινίστηκε το 1859(!!!) και της Παναγίας Mπαφέρω που κτίστηκε 1640 στο Kάστρο. Tην μικρή μονή της Zωοδόχου Πηγής που έγινε και η Συνέλευση της A΄ Πελοποννησιακής Γερουσίας.

Δημητσάνα. Είναι κτισμένη αμφιθεατρικά σε ένα «μπαλκόνι» με καταπληκτική θέα στην κοιλάδα του Λούσιου ποταμού, σε 850 μ. υψόμετρο. Aρχιτεκτονικά είναι και αυτή χάρμα οφθαλμών αλλά δεν έχει τον «αέρα» της Στεμνίτσας. Όμως τη βόλτα στα καλντερίμια της θα τη χαρείτε. Eίναι μια μεσαιωνική πόλη κι έχει κτιστεί κοντά σε ερείπια κυκλωπείων τειχών κλασικής εποχής – πιθανόν της αρχαίας πόλης Tευθίδος.
Tο όνομά της ξυπνάει μνήμες του ‘21 επειδή εκεί βρίσκονται οι μπαρουτόμυλοι των Σπηλιωτόπουλων και η περίφημη Bιβλιοθήκη της Δημητσάνας που είχε γίνει εργαστήριο παραγωγής φυσεκιών που εφοδίαζαν τους Eλληνες.

Bυτίνα. Η πιο «τουριστική» ίσως λόγω του χιονοδρομικού της κέντρου. Eίναι χτισμένη στα 1.000 μ. κι έχει 750 περίπου κατοίκους. Λόγω του εξαιρετικού της κλίματος, στις αρχές του αιώνα έγινε πανελλήνια γνωστή σαν παραθεριστικό κέντρο. Γνώρισε δε μεγάλη άνθηση όταν πρωτοάνοιξε ο δρόμος Πύργου – Tριπόλεως. Σήμερα, γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθεί η παραδοσιακή αρχιτεκτονική γραμμή με αρκετή επιτυχία. Kάντε μια εξαιρετική ρομαντική βολτίτσα στη Λεωφόρο της Aγάπης. Eίναι ένας πολύ μακρύς δρόμος με καρυδιές εκατέρωθεν και παγκάκια σε τακτά διαστήματα. Tώρα το φθινόπωρο με τα κίτρινα φύλλα συνιστάται ενθέρμως!

Tα Λαγκάδια, που είναι κεφαλοχώρι της περιοχής και πατρίδα των Δεληγιανναίων. Eίναι κτισμένα αμφιθεατρικά στην απότομη πλαγιά του βουνού και το τοπίο είναι αδρό και επιβλητικό. Έγιναν ευρύτερα γνωστά από τους μαστόρους τους που έκτιζαν τριώροφα κτίρια από πέτρα.

  • ΕΠΣΙΚΕΦΘΕΙΤΕ ΚΑΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ

Tα Mαγούλιανα που είναι το πιο ορεινό χωριό της Aρκαδίας στα 1.240 μ. υψόμετρο, 10 χλμ. από τη Bυτίνα. Aφθονη βλάστηση και πολλά έλατα. Eίναι το μέρος όπου επί Φραγκοκρατίας παραθέριζαν οι δεσπότες της Aκοβας, οι Bιλλαρδουίνοι. Eίναι προφανές πως κάτι ήξεραν!

Tο Bαλτεσινίκο, που απέχει από τα Mαγούλιανα 8 χλμ. όλα μέσα σε πυκνό ελατόδασος. Xτισμένο στα 1.050 μ. το χωριό είναι γεμάτο καρυδιές, μηλιές και καστανιές, ενώ τριγύρω υπάρχουν τα έλατα. Eνα πραγματικά πανέμορφο και καταπράσινο κομμάτι του ελληνικού βουνού. Mέχρι πριν από κάποια χρόνια υπήρχαν και αμπέλια που όμως με τη φυγή των νέων ρήμαξαν. Tο χωριό φημίζεται για την παραγωγή ξύλινων παραδοσιακών επίπλων. Aξίζει να επισκεφθείτε τούς ιστορικούς ναούς του Aγίου Nικολάου και της Aναλήψεως που είναι σκαλισμένοι μέσα στο βράχο. Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το χωριό, στη θέση «Λενικά» βρίσκονται ερείπια αρχαίας πόλης με ελάχιστα υπολείμματα κυκλωπείων τειχών και αρχαίου ναού. H Γαλλική Aρχαιολογική Eταιρεία ανάγει τον ναό στον 7ο π.X. αιώνα και υποθέτει πως ήταν αφιερωμένος στην Aρτεμη.

O Πλάτανος: Στην άλλη μεριά, στον Πάρνωνα τώρα, μόλις 8 χλμ. από το Άστρος, το χωριό Πλάτανος είναι ένας παραδοσιακός οικισμός με νερόμυλο, άφθονα νερά και λιθόστρωτα σοκάκια. Ένα χωριό που με έχει συγκινήσει πολύ διότι κάθε Aύγουστο στο γέμισμα του φεγγαριού διοργανώνονται από τους κατοίκους οι γιορτές των Nερών, των Φεγγαριών και των Eρώτων (κάντε λιγάκι υπομονή για του χρόνου!). Yπάρχει ένα εξαιρετικής ομορφιάς φαράγγι που λέγεται Σπηλάκια. Aν είστε της «Περιπατητικής» αξίζει να το επισκεφθείτε.

O Kοσμάς: Στην νοτιοανατολική πλαγιά του Πάρνωνα υπάρχει αυτό το ωραιότατο χωριουδάκι που απέχει από το Λεωνίδιο 30 χλμ. Tο ατού είναι η εξαιρετική θέα που έχει στον Aργοσαρωνικό και στα νησιά Yδρα και Σπέτσες. Mάλιστα, μπορείτε να απολαύσετε τη θέα τρώγοντας καρυδάκι γλυκό που είναι η σπεσιαλιτέ του χωριού.

  • ΜΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΤΕ ΝΑ ΠΑΤΕ

…στο Φράγμα του Λάδωνα. Ένα μέρος που αξίζει να το επισκεφθείτε για την ομορφιά του. Aπό Λαγκάδια συνεχίζετε προς Σταυροδρόμι και από ‘κει θέλετε 12,5 χλμ. για το φράγμα. H ιδιομορφία είναι πως οι μαίανδροι της κοίτης του Λάδωνα έχουν γίνει λίμνη. Mια λίμνη μήκους 15 περίπου χλμ. με παράξενο σχήμα που στις όχθες της θα δείτε πολλούς ερασιτέχνες ψαράδες. Tο φράγμα έχει μήκος 104 μ. και ύψος 54 μ.

…στο Λιμποβίσι. Η γενέτειρα του Kολοκοτρώνη βρίσκεται μέσα στο ελατόδασος (το σπίτι του έχει αναπαλαιωθεί). Kάτω από τη Δημητσάνα στα 8 χλμ. βρίσκεται η Mονή Φιλοσόφου, γνωστή και σαν «Kρυφό Σχολειό», που τα χρόνια της Tουρκοκρατίας λειτούργησε σαν πνευματικό κέντρο του Γένους. H σχολή έδωσε 70 ιεράρχες μεταξύ των οποίων ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο Γρηγόριος ο E΄. Στο μεσοδιάστημα μεταξύ Δημητσάνας και Στεμνίτσας βρίσκεται και η Mονή του Aγίου Iωάννη του Προδρόμου που είναι χτισμένη μέσα σε κάθετο βράχο και θα χρειαστεί να περπατήσετε λιγάκι (τουλάχιστον 10 λεπτά).

  • ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΤΕ

Aποκλειστικά με το I.X. σας. Aπό τον νέο αυτοκινητόδρομο Kορίνθου – Tρίπολης στρίβετε προς Λεβίδι – Bυτίνα στην πρώτη έξοδο μετά τα διόδια της Tρίπολης. H Aπόσταση Aθήνα – Bυτίνα είναι 202 χλμ. O δρόμος μέχρι τα Λαγκάδια είναι πολύ καλός. Aν πάτε προς Πάρνωνα θα συναντήσετε αρκετές στροφές.

ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΙΝΕΤΕ

ΣΤΕΜΝΙΤΣΑ
Country Club, τηλ.: 210-68.89.249
Φιλόξενο Σπίτι, τηλ.: 27950-29.505

ΔΗΜΗΤΣΑΝΑ
«Δημητσάνα» , τηλ.: 27950-31.118 – 20
Ξενών Kαζάκου , τηλ.: 27950-31.660

BΥΤΙΝΑ
Villa Valos
τηλ.: 27950-22.210
Mαίναλον
τηλ.: 27950-22.217

ΕΛΛΗΝΙΚΟ

(11 χλμ. κάτω από τη Στεμνίτσα)
«Eλαιών» , τηλ.: 27910-31.400

MΑΓΟΥΛΙΑΝΑ
Kοσμόπουλος, τηλ.: 27950- 82.350

BΑΛΤΕΣΙΝΙΚΟ
Bασιλικού , τηλ.: 27950- 82.126

ΛΑΓΚΑΔΙΑ
Kεντρικόν, τηλ.: 27950- 43.221
Λαγκάδια, τηλ.: 27950- 43.202

KΟΣΜΑΣ
Mαλεάτης Aπόλλων, τηλ.: 210-56.12.978
Kατράνης, τηλ.: 210-92.37.239

ΠΟΥ ΝΑ ΦΑΤΕ

Tρώγοντας και παχαίνοντας σε αυτό το όμορφο κομμάτι της ελληνικής επαρχίας δεν βρήκα χοντρά ψεγάδια όπου πήγα. Γενικά θα φάτε από αξιοπρεπώς έως «θεϊκά».
• Στη Bυτίνα στο “Kληματαριά” και στο “Aρχοντικό της Aθηνάς” για μαγειρευτά αλλά και ψητά.
• Στην Δημητσάνα στο «Kαλή Θέα».
• Στα Mαγούλιανα να φάτε στον «Iωσήφ» που είναι κτηνοτρόφος – χασάπης – εστιάτωρ και ψήστης όπου και θα λατρέψετε το κρέας!

ΤΙ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ

Mπορείτε να βρείτε κάστανα, καρύδια και αν είστε τυχεροί, καλές πατάτες και τυρί. Στη Bυτίνα μπορείτε να βρείτε καλή ντόπια φέτα όπως και τραχανά και χυλοπίτες. H περιοχή φημίζεται για το ελατίσιο (τι άλλο;) μέλι της. Στη Στεμνίτσα θα βρείτε και ωραίες και παχυντικές δίπλες! Aπό τα Λαγκάδια να προμηθευτείτε ασυζητητί παστό που είναι εξαίσιο. Tέλος, θα βρείτε και γλυκά του κουταλιού.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Δήμος Bυτίνας……..27950- 22.329
Kέντρο Yγείας Δημητσάνας……..27950- 31.401 – 3
Aστυνομία Bυτίνας……….27950-22.207
Δήμος Aστρους………….27550-23.263
Kέντρο Yγείας Aστρους………27550-22.222
Kοινότητα Kοσμά………………27570-31.478
Aστυνομία Bυτίνας………………27950-22.207
Aστυνομία Δημητσάνας…………27950-31.205

* Σημείωση: Οι τιμές διαμονής, ναύλων κτλ. που αναφέρονται στον εκάστοτε προορισμό, είναι αυτές που ίσχυαν κατά την χρονική περίοδο συγγραφής και δημοσίευσης του άρθρου και ενδέχεται να έχουν αλλάξει.

Γράψτε ένα σχόλιο

ΛΑΚΩΝΙΚΗ ΜΑΝΗ: Πέτρα και θάλασσα

ΚΕΙΜΕΝΟ:ΤΑΣΟΣ ΔΑΡΗΣ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Λαμπρές καστροπολιτείες του παρελθόντος, σπηλιές, καταφύγια, γερακοφωλιές, πέτρινα μονοπάτια, γαλανές παραλίες, δόξα και υπερηφάνεια, θρύλοι για στοιχειά και νεραϊδογέννητους, ιστορίες για κουρσέματα, επαναστάσεις, γδικιωμούς… Λακωνικά, αυτή είναι η Μάνη.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΟΠΟΛΗ ΣΤΟΝ ΓΕΡΟΛΙΜΕΝΑ

Στην πόλη του Αρη, τα σύννεφα τρέχουν στον ουρανό, πάνω από το ψηλό καμπαναριό της εκκλησίας των Ταξιαρχών, και στριμώχνονται πίσω από τον Ταΰγετο. Ενώνονται, χωρίζουν, σπάνε σε μικρότερα ίχνη του αέρα που φυσά στις ψηλές κορφές. Στη μικρή πλατεία της Αρεόπολης, όμως, τα φύλλα δεν σαλεύουν. Περιδιαβαίνουμε τα πεζοδρομημένα σοκάκια του πιο δημοφιλούς από τους 67 παραδοσιακούς οικισμούς της Μέσα Μάνης και κοιτάζουμε ψηλά, παρατηρώντας την αρχιτεκτονική που μας περιβάλλει. Δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει ακόμα, αλλά είμαστε γοητευμένοι από κάτι ακόμα πιο ισχυρό: την ιστορικότητα αυτού του τόπου.

Η ιστορία έχει πολλά να πει γι’ αυτό το μέρος. Οχι μόνο για την Αρεόπολη αλλά και για όλη τη Μάνη. Με παρελθόν ανήσυχο, με την τέχνη του πολέμου σε πρώτη μοίρα -κατάλοιπο των Λακεδαιμονίων-, η Μάνη πάντα έκανε το δικό της! Πέρασε αλώβητη τη Φραγκοκρατία (για 16 μόλις χρόνια), ενώ και η Τουρκοκρατία την άφησε… παγερά αδιάφορη, καθώς όποια απόπειρα εισβολής δεν αποκρουόταν τελικά αποδεικνυόταν ασύμφορη. Τα προεπαναστατικά χρόνια βρήκαν τη Μάνη σε μια ιδιότυπη συνθήκη αυτονομίας, αποτελώντας έτσι έναν ασφαλή τόπο για τους κατατρεγμένους Ελληνες που αναζητούσαν καταφύγιο. Και όπως ήταν φυσικό, ο ξεσηκωμός του 1821 ξεκίνησε στη Μάνη, εδώ, στην Αρεόπολη. Μία εβδομάδα πριν από την υπόλοιπη Ελλάδα!

Η Αρεόπολη (ή, για τους παλαιότερους, Τσίμοβα) θα μπορούσε να συναγωνιστεί τη Μονεμβασιά σε ομορφιά. Το πρωί λιάζεται νωχελικά στις πλακόστρωτες πλατείες της. Το βράδυ ζωντανεύει, καθώς οι επισκέπτες της πλημμυρίζουν τα σοκάκια, αναζητώντας μια καλύτερη γωνία για να τραβήξουν τις αναμνηστικές φωτογραφίες των διακοπών τους, λίγο πριν καθίσουν κάπου για φαγητό. Χάνουμε την αίσθηση του χρόνου, σαν να έχουμε πάθει jet lag από την αλλαγή στην «ώρα της Μάνης». Αργότερα, η νύχτα θα μας καλέσει για ένα ποτό σε κάποιο από τα γραφικά μπαράκια. Και έπειτα, γυρνώντας, θα βυθιστούμε στη σιγή και θα κρυφακούσουμε τους σκοτεινούς πύργους που θα ψιθυρίζουν ιστορίες από παλιά…

H Αρεόπολη ξέρει τι ζητάει ο τουρισμός – αυτός είναι ο ένας λόγος που πολλοί την προτιμούν. Ο άλλος είναι η στρατηγική της θέση, που την καθιστά κατάλληλο ορμητήριο προς τα χωριά και τις παραλίες της Μάνης. Επίσης, διαθέτει σε ακτίνα βολής έναν αξιόλογο πλούτο μνημείων και αξιοθέατων. Το δικό μας ορμητήριο όμως βρίσκεται αρκετά χιλιόμετρα νοτιότερα, σε ένα χωριό που απλώνεται γύρω από έναν κλειστό όρμο, στον ονομαστό Γερολιμένα.

Παίρνοντας το δρόμο προς το Νότο, περνάμε από πάμπολλες διασταυρώσεις. Κάποια στιγμή κάνουμε μια μικρή παράκαμψη προς τον Μέζαπο. Απέναντι από το χωριό αντικρίζουμε τη χερσόνησο Τηγάνι, όπου βρίσκεται το βυζαντινό κάστρο της Μαΐνης, το αρχαιότερο της Μάνης. Μαζί με το κάστρο της Ωριάς, στο κοντινό οροπέδιο, φύλαγε την περιοχή. Σήμερα, η ερήμωση εξαιτίας της αδιαφορίας των αρμόδιων υπηρεσιών κρατάει κρυμμένα τα θαυμαστά μυστικά του κάστρου κάτω από τα βάτα που έχουν φυτρώσει. Ξαναπαίρνουμε το δρόμο για νότια και καθ’ οδόν συναντάμε την Κοίτα, την «πολυπυργού», αρχοντοχώρι που συγκλονιζόταν από τις αντεκδικήσεις και τους γδικιωμούς μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Εκεί κοντά, δυτικά, στην περιοχή που αποκαλείται Κατωπάγκι, βρίσκεται και το Σταυρί με τους αναπαλαιωμένους πύργους του (μόνο 4 – 5 σπίτια απομένουν ρημαγμένα), αλλά και η Κιππούλα με το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής (11ος – 12ος αι.) και το οροπέδιο της Ανω Πούλας (της αρχαίας Ιππολας).

Κάποτε φτάνουμε και στον Γερολιμένα. Παρόλο που είναι ένα από τα «καινούργια» χωριά της Μάνης (άρχισε να σχηματίζεται πριν από 135 χρόνια), είναι από τα πιο γραφικά. Τα σπίτια του φτάνουν μέχρι την ακροθαλασσιά. Πίσω από τη μικρή παραλία που σχηματίζεται στη μασχάλη του όρμου, μια συστάδα δέντρων μάς προσφέρει λίγη σκιά. Παραδίπλα, τα γκαρσόνια από τα κοντινά εστιατόρια πηγαινοέρχονται βιαστικά κουβαλώντας στους δίσκους τους εκλεκτούς ψαρομεζέδες. Παίρνουμε μια ανάσα…

ΕΡΗΜΟΙ ΠΥΡΓΟΙ

«Τσάμπα καίει η λάμπα! Αυτό λέω όταν βλέπω τα φώτα του δρόμου αναμμένα το χειμώνα», παραπονιέται ο παπα-Γιώργης από τη Νόμια, βάζοντας λίγη μπίρα στο ποτήρι του. «Ερήμωσε ο τόπος μας. Νέος κανείς. Η Μάνη ζει από τις συντάξεις των Μανιατών, που γυρίζουν εδώ μετά από χρόνια στις πόλεις». Καλλιεργημένος και οξύνους, ο παπα-Γιώργης αφήνει την αγάπη για την ιστορία του τόπου του να ξεχειλίσει. «Αν δεν δεις τη θάλασσα, δεν μπορείς να ξέρεις την ιστορία ενός τόπου, γιατί στη στεριά τα ίχνη σβήνουν. Αν θέλετε να δείτε αρχαία, να πάτε στην Καινίπολη. Εκεί, άμα βουτήξεις στη θάλασσα, βλέπεις τη βυθισμένη πολιτεία. Βλέπεις την αρχαία ιστορία της Μάνης». Παρατηρώντας το ξάφνιασμά μας, σπεύδει να πει με μειλίχιο ύφος: «Κάποτε βούταγα κι εγώ…». Η αρχαία Καινίπολη βρίσκεται κοντά στην όμορφη παραλία Αλμυρό. Για να την επισκεφτεί κανείς, αρκεί να στρίψει δεξιά, περίπου στα μισά του δρόμου που συνδέει τον Γερολιμένα με το Ακρωτήριο Ταίναρο. Ο ίδιος δρόμος οδηγεί και στις άλλες παραλίες (Κάποι, Πέρα Κάποι, Σαρολιμένι), αλλά και στη θρυλική Βάθεια.

Χτισμένη στην κορυφή του λόφου, η Βάθεια αγναντεύει τον ορίζοντα εποπτεύοντας δρόμους και περάσματα. Η ιστορία τής επιφύλαξε μια τύχη διαφορετική από τα άλλα χωριά της Μάνης, δίνοντάς της άλλη μια ευκαιρία να ανθήσει, πριν ερημώσει και πάλι. Γύρω στο 1980, όταν ήρθε το ρεύμα στα χωριά της Μάνης και η λήθη άρχισε να μετουσιώνεται σε τουριστικό ενδιαφέρον, μια λαμπρή ιδέα, σπάνιο δείγμα ελληνικής οξυδέρκειας, έμελλε να δώσει ξανά ζωή στο μικρό, όμορφο, αλλά εγκαταλειμμένο χωριό. Ο ΕΟΤ, με ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα τουριστικής αξιοποίησης, δημιούργησε ένα πρότυπο τουριστικό συγκρότημα, διαμορφώνοντας αρκετούς πύργους της Βάθειας σε ξενώνες. Το αποτέλεσμα ήταν να τοποθετήσει ξανά -και για αρκετά χρόνια- το ασήμαντο χωριό στον τουριστικό χάρτη της Πελοποννήσου, κάνοντάς το έναν ελκυστικό προορισμό. «Τότε λειτουργούσαν 10 – 12 ξενώνες και ένα καφέ-εστιατόριο που, εκτός από τους τουρίστες, εξυπηρετούσαν όλους τους επισκέπτες που έρχονταν από τα γύρω χωριά», μας λέει ο Γιώργος Μαυροειδάκος, ο ταχυδρόμος από την Αρεόπολη.

Σήμερα οι ξενώνες της Βάθειας είναι δυστυχώς κλειστοί. Προσπαθούμε να ταξιδέψουμε νοερά στην αρχή του 19ου αιώνα, όταν αυτό το χωριό γνώρισε τη μεγαλύτερή του άνθηση, με περίπου 300 κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνταν με την καλλιέργεια δημητριακών και ελιάς, την κτηνοτροφία, το κυνήγι αλλά και την πειρατεία. Τα υπέροχα σπίτια, οι πύργοι, οι όμορφες εκκλησιές και τα λιοτρίβια στέκονται ακόμη και σήμερα αγέρωχα, όμως πληγωμένα από το χρόνο και την εγκατάλειψη. Αδυνατούμε να κατανοήσουμε τι πήγε στραβά με το τουριστικό εγχείρημα του ΕΟΤ. «Το ‘80, ο ΕΟΤ αναζήτησε τους κληρονόμους των πύργων και των σπιτιών, προκειμένου να μισθώσει κάποια από τα κτίρια και να τα αναστηλώσει. Το πείραμα πέτυχε. Απλώς, πέρασαν τα χρόνια, έληξε η μίσθωση και δεν ανανεώθηκε. Πού να τους μαζέψει ξανά τόσους ιδιοκτήτες…» μας εξηγεί ο κύριος Γιώργος. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς στα περισσότερα χωριά της Μάνης φαίνεται πως είναι ο βασικός λόγος της θλιβερής εικόνας εγκατάλειψης που παρουσιάζουν. Κι αυτό γιατί οι Μανιάτες δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην έννοια της πατρογονικής εστίας, της έδρας του σογιού. Τόση, ώστε να επιμένουν πεισματικά να διατηρούν ακόμα και το πιο μικρό ποσοστό συνιδιοκτησίας σε έναν πύργο, το οποίο στη συνέχεια θα διαιρεθεί στους κληρονόμους της επόμενης γενιάς.

Στο μυαλό μου έρχονται τα λόγια του «Μπέη» από τη Λάγια: «Τη θυμάμαι τη Βάθεια. Ωραία ήταν. Αλλά δεν φτούρησε η προσπάθεια. Εδώ, στη Λάγια έπρεπε να το είχαν κάνει, που παρακαλάει». Ωστόσο, σήμερα, η επανάληψη του πειράματος της Βάθειας φαντάζει αδύνατη. Οχι μόνο επειδή δεν φαίνεται να υπάρχει σχετική πολιτική βούληση, ώστε να αναζητηθούν οι ιδιοκτήτες και τα απαραίτητα κονδύλια, αλλά και επειδή τα περιθώρια κέρδους είναι πλέον τόσο μικρά, ώστε να μην επαρκούν για να ξεπεραστεί η εγγενής δυσπιστία των Μανιατών απέναντι σε κάθε ξένο επενδυτή. Ο κύριος Γιώργος, ο ταχυδρόμος, μας εξηγεί: «Η ανάπλαση έγινε από τον Τζαννετάκη, που έχει ρίζες στη Μάνη. Γι’ αυτό προχώρησε. Ομως το χωριό έπρεπε να είχε απαλλοτριωθεί. Μόνο έτσι θα είχε εξασφαλιστεί η επιβίωσή του. Σήμερα μένουν εδώ 10 – 15 κάτοικοι. Και το καλοκαίρι, ζήτημα είναι να κατοικούνται 20 σπίτια».

ΣΤΟ ΤΑΙΝΑΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΣΑΓΓΙΑ

«Είναι κάτι σαν φυσικός νόμος, οι λαοί να κατεβαίνουν προς το Νότο». Τα λόγια του παπα-Γιώργη στριφογυρίζουν στη σκέψη μου καθώς πλησιάζουμε στο ακρωτήριο Ταίναρο. Εκεί, στο νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, στη Μεταπέα Ακρα των Δωριέων, οι αρχαίοι επέλεξαν να στήσουν το πιο σημαντικό από τα ιερά της πε-ριοχής. Ο αέρας σπρώχνει με δύναμη την πόρτα του αυτοκινήτου καθώς προσπαθούμε να βγούμε. Φοράμε τα σακίδια στην πλάτη και κατηφορίζουμε προς το ερειπωμένο εκκλησάκι του Ασώματου. Εδώ βρισκόταν κάποτε το ιερό του θεού Ποσειδώνα, από το οποίο ελάχιστοι λίθοι είναι σήμερα στη θέση τους.

Ομως, δεν είναι αυτό το αξιοθέατο που ήρθαμε να δούμε, ούτε τα ρωμαϊκά ψηφιδωτά που μένουν εκτεθειμένα εκεί κοντά, θύματα και αυτά της αδιαφορίας της πολιτείας. Ακολουθώντας ένα βατό μονοπάτι, φτάνουμε στον διατηρητέο φάρο του Κάβο Ματαπά. Χτισμένος το 1882 από τους Γάλλους και ανακαινισμένος μόλις φέτος με τη συνδρομή των εφοπλιστών Λασκαρίδη και Κωνσταντακόπουλου, ο φάρος ατενίζει την Κρήτη, πέρα από την ανοιχτή θάλασσα. Δυστυχώς, το εσωτερικό του δεν είναι επισκέψιμο, εκτός και αν διαθέτετε ειδική έγγραφη άδεια από την Υπηρεσία Φάρων. Βέβαια, οι φήμες κάνουν λόγο για δημιουργία ενός υποτυπώδους αναψυκτηρίου προσεχώς.

Τα έρημα χωριά της Μάνης έχουν μια όψη σκυθρωπή. Γι’ αυτό, αν θέλετε να πάρετε μικρή γεύση από ένα ζωντανό μανιάτικο χωριό, μια επίσκεψη στη Λάγια είναι τουλάχιστον επιβεβλημένη. Αφενός, γιατί είναι ένας από τους λιγοστούς οικισμούς που διατηρούν κάποιον αειθαλή πληθυσμό στα αριστοτεχνικά χτισμένα πέτρινα σπίτια και στις πυργοκατοικίες. Αφετέρου γιατί, πηγαίνοντας στο «καφενείο των κυνηγών», ίσως να έχετε την τύχη να συναντήσετε τον «Μπέη» και να τον πείσετε να σας αφηγηθεί ιστορίες από τα παλιά. Η γνωριμία μας με τον 82χρονο ιδιοκτήτη του καφενείου ήταν απολαυστική. Πνευματώδης και απόλυτα διαυγής, μας μίλησε για την ιστορία του χωριού του, που «ερήμωσε από τον εμφύλιο». Μας είπε για τα παιδικά του χρόνια, δείχνοντάς μας φωτογραφίες από το δημοτικό -ένα από τα τέσσερα που λειτουργούσαν τότε στο χωριό, το οποίο έκλεισε το 1938- και μας «σύστησε» τους τότε συμμαθητές του, οι περισσότεροι από τους οποίους εξελίχθηκαν σε αυτό που λέμε «σπουδαίοι άντρες».

«Ο λόγος που πρόκοψαν οι περισσότεροι Μανιάτες -γιατροί, δικηγόροι, στρατιωτικοί, πολιτικοί, πανεπιστημιακοί- ήταν η φτώχεια. Τότε δεν υπήρχαν πλούτη για να στεριώσουν εδώ και έφευγαν να σπουδάσουν κάτι. Ετσι, σιγά-σιγά ερήμωσε ο τόπος και άδειασαν τα χωριά». Συζητήσαμε για το σήμερα και παραπονέθηκε για την έλλειψη υποδομών, για το κακό οδικό δίκτυο, για το πανάκριβο νερό – 150 ευρώ το βυτίο. Με καυστικό χιούμορ σατίρισε τους πολιτικούς που στρέφουν την πλάτη τους στα προβλήματα της Μάνης: «Εμείς θέλουμε βΟΥλευτές και όχι βΟλευτές». Ιδιαίτερα αναφέρθηκε στην αυστηρότητα της 5ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που, ενώ επιβάλλει περιορισμούς, δεν κάνει τίποτα για να αναδείξει τα μνημεία του τόπου. «Θα έπρεπε όλη η Μάνη να είναι ένα μουσείο. Να πληρώνουν είσοδο για να μπουν και να τη δουν».

Στην ανατολική πλευρά του Ταΰγετου -που εδώ ονομάζεται Σαγγιάς- στριμώχνονται τα προσηλιακά χωριά κοντά στη θάλασσα. Αγιος Κυπριανός, Κοκκάλα, Σολοτέρι και έπειτα το πανέμορφο Νύφι, σκαρφαλωμένο στην πλαγιά, πνιγμένο στη βλάστηση, σαν να προσπαθεί να κρύψει στο πράσινο τους κουρασμένους πύργους του. Οδηγούμε αναζητώντας τις μικρές παραλίες, για τις οποίες τόσα έχουμε ακούσει, μέχρι το Φλωμοχώρι και τον Κότρωνα. Επειτα αφήνουμε πίσω μας τις αμμουδερές ακτές, καθώς ο δρόμος μάς τραβάει και πάλι δυτικά, περνώντας από εκεί που ξεκινήσαμε, από την Αρεόπολη των Μαυρομιχάληδων, μέχρι το Λιμένι, το Καραβοστάσι, το Οίτυλο και το χορταριασμένο κάστρο της Κελεφάς.

Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, από τα χρόνια του Παλαιολόγου μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, οι Μανιάτες εμφανίζονται στα μάτια φίλων και εχθρών ως ανυπότακτοι, που δεν διστάζουν να εδραιώσουν και να λύσουν συμμαχίες για το συμφέρον του τόπου τους. Πραγματικά, από τις ιστορίες που μας αφηγούνται με υπερηφάνεια οι ντόπιοι, φαίνεται πως είναι πάγια τακτική τους να αφήνουν τους πρόσκαιρους κατακτητές να χτίσουν κάστρα και αμέσως μετά να τα καταλαμβάνουν και να τα κρατούν δικά τους. «Αυτό συνέβη με αρκετά κάστρα και οχυρά της Μάνης, όπως το Κάστρο της Κελεφάς, κοντά στο Οίτυλο. Χτίστηκε από τους Τούρκους, αλλά μόλις τελείωσε, οι Μανιάτες συμμάχησαν με τους Βενετούς και το κατέλαβαν», μας λέει ο εκδότης Γιώργος Δημακόγιαννης από την Αρεόπολη. Περιδιαβαίνουμε το χορταριασμένο κάστρο και η συζήτηση εστιάζεται στην ψυχή της Μάνης. Οταν τον ρωτάμε «τι είναι ο Μανιάτης;» εκείνος χαμογελά και μας απαντά με μια στροφή του Κωστή Παλαμά: «Να κι οι Μανιάτες! Κι είν’ όπως οι βράχοι τους: σουβλεροί κι ολόρθοι – κι ολόγυμνοι κι απάτητοι και ξεμοναχιασμένοι».

Στο δρόμο της επιστροφής, το τοπίο αρχίζει να αλλάζει. Από το κάστρο του Πασσαβά μέχρι το Γύθειο, έχουμε την αίσθηση ότι οι όγκοι των βουνών γλυκαίνουν. Αφήνοντας πίσω μας τη Μάνη, προσπαθούμε να βάλουμε σε τάξη όλες τις εικόνες και τις λέξεις που μαζέψαμε σε αυτό το ταξίδι. Αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατόν να τα περιγράψουμε όλα, με τον τρόπο των Μανιατών, λακωνικά. Μα δεν γίνεται…

Το οδοιπορικό μας πραγματοποιήθηκε με το Fiat Sedici 4×4 1.600cc, το οποίο αποδείχτηκε ιδανικό σε όλους τους δρόμους που συναντήσαμε.

Γράψτε ένα σχόλιο

Μονεμβασιά: Μενεξεδένια καστροπολιτεία

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

«Επέστρεφε…» έγραφε ο Καβάφης για μια παλιά αγαπημένη αίσθηση. Αυτό σκεφτόμουν καθώς πλησιάζαμε εκείνο το ανοιξιάτικο μεσημέρι το βράχο της Μονεμβασιάς. Αλλη μία φορά. Για να δούμε έναν τόπο του χτες και πώς αλλάζει σήμερα. Η Μονεμβασιά της καρδιάς μας και εμείς να επιστρέφουμε…

Η Μονεμβασιά χτες

Ψαράδες πίνουν κρασί με αργές τελετουργικές γουλιές. Στα δρομάκια κυράδες αγοράζουν σταφύλια από τον μανάβη με το γαϊδουράκι. Κοντοκουρεμένη πιτσιρικαρία παίζει έξω από τον Ελκόμενο και ο παπάς χάνεται στα ασβεστωμένα σοκάκια. Είναι η Μονεμβασιά. Του χτες όμως. Με το στόμα ανοιχτό τη βλέπω στο εικοσάλεπτο ταινιάκι του διάσημου κάποτε εδώ Αντριάν, ο οποίος ήταν δημοσιογράφος της γερμανικής τηλεόρασης (έφτιαξε αυτό το ντοκιμαντέρ τη δεκαετία του ‘60), από τους πρώτους που ανακάλυψαν τη Μονεμβασιά. «Ως το 1960 τα σπίτια στο Κάστρο τα πουλούσαν για τα οικοδομικά υλικά!» μου έλεγε νωρίτερα ο δήμαρχος Μονεμβασιάς, Νεκτάριος Μαστορόπουλος. «Πρώτος ήρθε ένας Ελβετός καθηγητής πανεπιστημίου και αγόρασε σπίτι. Ακολούθησαν κι άλλοι, Γερμανοί, Γάλλοι, σιγά-σιγά έμαθαν τον τόπο…»

Περπατώ στη σιωπή. Είναι Δευτέρα και η μεσαιωνική πολιτεία σχεδόν έρημη. Προσπαθώ να φανταστώ τους πρώτους Λάκωνες που ήρθαν τον 6ο αιώνα μ.Χ. εδώ, κυνηγημένοι από τους βάρβαρους που σάρωναν την Πελοπόννησο. Να ακούσω τα πανιά από τις βυζαντινές γαλέρες μπροστά στα τείχη να φορτώνουν τα βαρέλια με την πολύτιμη μαλβάζια -το διάσημο σε όλη τη Μεσόγειο γλυκό κρασί του τόπου-, τα χρυσά χρόνια της ακμής μεταξύ 1262 και 1460. Να δω τα φλάμπουρα από τις άλλες γαλέρες, τις βενετσιάνικες, με το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου, να φτάνουν εδώ το 1464. Να δω τις λάμψεις από τους βομβαρδισμούς των Τούρκων το 1540 και το 1715, να ακούσω τις οιμωγές, τις λεηλασίες, τους εξανδραποδισμούς. Αιώνες επί αιώνων σε αυτόν τον τόπο άφησαν βαθύ χνάρι πάνω στις πελεκημένες πέτρες: σκουριασμένες οβίδες, κανόνια, τρύπια τείχη. «Αποκάτ’ από το χώμα είναι γαλαρίες που δεν μπαίνει άνθρωπος. Κει μέσα κείτονται σκόρπια κόκαλα από λογιών-λογιών έθνη, τούρκικα, ρωμαίικα, βενετσιάνικα. Ούλοι τούτοι στον καιρό τους αρπάξανε, ξεσκίσανε, δοξαστήκανε, ώσπου πήγανε και ησυχάσανε κει μέσα καρτερώντας την τρουμπέτα της Δεύτερης Παρουσίας». Διαβάζω τι γράφει ο Φώτης Κόντογλου για τη Μονεμβασιά και νιώθω τα τείχη να τρέμουν. Λες; Μπα, το κύμα του γαρμπή είναι κάτω τους…

«Να οι θρόνοι των αυτοκρατόρων. Τι; Αγιογραφίες; Οχι. Ο ναός δεν αγιογραφήθηκε ποτέ λόγω υγρασίας», μου λέει η κυρα-Κατίνα Κλεινάκη, νεωκόρος στον Ελκόμενο, τη μεγάλη εκκλησιά του Κάστρου, παλιά μητρόπολη χτισμένη τον 11ο αιώνα. Λένε πως υπάρχουν 40 εκκλησίες στη Μονεμβασιά, αλλά οι πιο πολλές είναι ερειπωμένες, μόνο 5 λειτουργούνται. Πάνω από τις κεραμιδένιες στέγες ξεχωρίζει ο σταχτής τρούλος της Μυρτιδιώτισσας, η Χρυσαφίτισσα, ο Αγιος Νικόλαος με την τριγωνική αψίδα στην είσοδο, παλιό σχολείο του Γιάννη Ρίτσου. Το σπίτι του ποιητή είναι δίπλα στα δυτικά τείχη. «Φέτος γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από τη γέννησή του», μου έλεγε ο δήμαρχος απαριθμώντας μου ένα πλήθος εκδηλώσεων πολιτισμού προς τιμήν του ποιητή της Ρωμιοσύνης.

Μονεμβασιά από το 1923 που γεννήθηκα ώς τον πόλεμο ήταν γεμάτη κόσμο, ήταν κέντρο της Λακωνίας. Ολα τα προϊόντα εδώ έρχονταν και φεύγανε διά θαλάσσης», αφηγείται ο κυρ Μήτσος Γιαννούκος, ο τελευταίος μόνιμος κάτοικος της Μονεμβασιάς, πίνοντας μαζί μας καφέ στο Ενετικό. Η Μονεμβασιά, μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, αν και παρέμενε μεγάλο λακωνικό λιμάνι, σταδιακά φυλλορροούσε από κατοίκους. Τον 20ό αιώνα μετανάστευαν σιγά-σιγά μακρύτερα: Αμερική, Αυστραλία, Καναδά. Μετά τον πόλεμο η πόλη σχεδόν εγκαταλείφθηκε.

Η Μονεμβασιά σήμερα

Το ζευγαράκι παίζει τάβλι καπνίζοντας και ακούγοντας ποπ στο μικρό καφέ. Από τα παράθυρα μπαίνει το γαλανό της θάλασσας και το φως που λούζει την καστροπολιτεία. Κι άλλα ζευγάρια έρχονται, σέρνοντας τις βαλίτσες στο καλντερίμι. Πλησιάζει Σαββατοκύριακο. Η Μονεμβασιά αναπτύσσεται μετά τη δεκαετία του ‘80 και γίνεται σπουδαίος τουριστικός προορισμός. Ανάπτυξη που στηρίζεται εξ ολοκλήρου με ιδιωτικά χρήματα. «Από το Κάστρο συντηρείται σήμερα ο οικονομικός ιστός της περιοχής: οικοδόμοι, τεχνίτες κάθε είδους, αγρότες, ταβέρνες, υπηρε-σίες…» μου λέει ο Νεκτάριος Σκάγκος, αρχαιολόγος της Ε΄ Εφορείας Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων. «Είναι θετικό ό,τι έχει γίνει σήμερα, πάντως. Οι μηχανικοί που εργάστηκαν εδώ πρόσεξαν το χώρο, όπως για παράδειγμα ο Αλέξανδρος και η Χάρις Καλλιγά». Σπίτια τριώροφα με πωρόλιθο και μαυρόπετρα, θόλοι στα καλντερίμια (οι «δρομικές»), στέρνες, μπαλκονάκια, σκαλιστά διακοσμητικά των Βενετών, κάποια νεοκλασικά σπίτια από τον 19ο αιώνα – να ένα γρήγορο σκίτσο του οικισμού.

Περπατάμε με τον Νεκτάριο στις εκκλησίες, βλέπουμε την αρχαιολογική συλλογή και το μοναδικό κτίριο όπου στεγάζεται (πρώην ναός, τζαμί, μονή καπουτσίνων, πάλι τζαμί, φυλακές, το θρυλικό καφενείο του Μπόμπου και σήμερα μουσείο! Τι περίφημη διαδρομή!). Σουλατσάρουμε μέσα στα χαλάσματα που αξίζουν σήμερα τόσο χρυσάφι, ώστε μόνο εφοπλιστές και μεγαλοβιομήχανοι αντέχουν να δώσουν. Κοντά στα τείχη ακούμε το πελέκι του πετρά. Αλλοδαποί χτίστες κουβαλούν τσιμέντα και σοβάδες. «Τα σπίτια τα αναστηλώνουμε με τις ίδιες τους τις πέτρες», μας λέει ο γελαστός Γιάννης Χαραμής, επί 42 χρόνια εργολάβος στο Κάστρο και μέγας γνώστης των αναστηλώσεων. «Για να πάρεις άδεια, πρέπει να περιμένεις 3 – 4 χρόνια αν έχεις μέσον, αλλιώς καμιά δεκαριά…» Κοιτάζω τον Νεκτάριο. «Παρατηρούνται καθυστερήσεις λόγω έλλειψης προσωπικού. Υπάρχουν 2 μηχανικοί για όλη τη Λακωνία!» ομολογεί ο αρχαιολόγος.

Σημειωτέον ότι η αναστήλωση χρειάζεται ακριβή τεκμηρίωση (με παλιές φωτογραφίες, παλιά οικοδομικά υλικά, μαρτυρίες κ.λπ.), ούτως ώστε το κτίριο να δείχνει όπως ήταν κάποτε. Σκέφτομαι, βέβαια, από την άλλη ότι το πρόσωπο του Κάστρου, αυτό που τόσο εξαιρετικά αναστηλώθηκε και διατηρήθηκε, οφείλεται στον αυστηρό έλεγχο των υπηρεσιών τόσα χρόνια. Αυτό που χάνεται από το Κάστρο δεν είναι η αρχιτεκτονική, είναι η ζωή του χωριού. Αυτό που είδε ο Αντριάν, ο Ελβετός Βάλτερ και όλοι οι διανοούμενοι και οι καλλιτέχνες που πρωτοήρθαν εδώ το 1960. Σήμερα στο Κάστρο δεν υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι: μόνο περίπου 160 σπίτια, από τα οποία 40 νόμιμοι ξενώνες. Και γίνονται ολοένα και περισσότεροι. «Δεν πρέπει να υπάρξει άμετρη εκμετάλλευση», υπογραμμίζει ο δήμαρχος. «Ο τόπος δεν είναι μιας χρήσης. Πρέπει να υπάρξει πρόγραμμα ολοκληρωμένης προστασίας για το Κάστρο».

Ανηφορίζουμε το καλντερίμι προς τον απέραντο ερειπιώνα της Ανω Πόλης. Δεν χορταίνουμε την ομορφιά. Τι να πεις που δεν έχει ειπωθεί για τη Μονεμβασιά; Τα χρώματα, οι μνήμες, η ατμόσφαιρα, η αρχιτεκτονική, το τοπίο; Τα ρούχα μας μυρίζουν αγριοβιολέτες, φασκομηλιά και αγριομάραθο καθώς περπατάμε στους θεριεμένους θάμνους. Μενεξέ Καλεσί το έλεγαν το Κάστρο οι Τούρκοι, από τα λουλούδια του. Η Αγία Σοφία φυλάει τη βυζαντινή της λάμψη ψηλά στην κορφή, πάνω από τους γκρεμούς. Ο πελαγίσιος αέρας φυσάει μαλακά από τις ζεστές αμμουδιές της Επιδαύρου Λιμηράς. Ο κάβος Κρεμμύδι, το Καμήλι νοτιότερα, το άσπρο ξωκλήσι του Αγίου Φωκά πάνω στο κύμα… Σκέφτομαι τους αιώνες που πέρασαν από εδώ και αναρωτιέμαι αν θα αντέξει το Κάστρο στην επέλαση της ανάπτυξης, στη «δημοκρατία των ζευγαριών του Σαββατοκύριακου» που έχει εγκαθιδρυθεί ως απόλυτος νομέας και κυρίαρχος. Θα τα καταφέρει η Μονεμβασιά; Θα τα καταφέρει. Αυτό το κάστρο φτιάχτηκε για να αντέχει…

Τρία πρόσωπα μιλούν για τη Μονεμβασιά

Νεκτάριος Σκάγκος
Αρχαιολόγος

«Το πρόβλημα στο Κάστρο είναι οι χρήσεις: δεν μπορεί να γίνουν όλα τα σπίτια ξενώνες. Γίνονται κι άλλοι και δεν έχουν βόθρους, η ΔΕΗ δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες τους. Επίσης, πρόβλημα μεγάλο είναι και η έλλειψη κτηματολογίου. Πρόβλημα μεγάλο για τους ιδιώτες και πρόβλημα μεγάλο για τα μνημεία. Η υπηρεσία, από την άλλη, κάνει υπεράνθρωπη προσπάθεια, αλλά υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις και είναι λογικό ο πολίτης να παραπονείται. Το Κάστρο είναι σήμερα σαν κάτι εικονικό, σαν όχι πραγματικό, σαν σκηνικό, χωρίς ουσία. Εξάλλου, οι πρώτοι που το ανακάλυψαν πούλησαν και έχουν φύγει ή ετοιμάζονται να φύγουν».

Μήτσος Γιαννούκος ή Ακάκιος
Ο τελευταίος κάτοικος του Κάστρου

«Είμαι ο μοναχογιός του Κάστρου. Το αγαπάω σαν τη μάνα μου. Μου είπαν κάποτε ”αν σου χαρίζαμε το Τατόι να πας να ζήσεις σαν βασιλιάς, θα έφευγες;” Και είπα ποτέ! Εγώ εδώ θα πεθάνω. Η Μονεμβασιά ώς τον πόλεμο ήταν για μένα σαν παράδεισος. Ολο το Κάστρο ήμασταν μια οικογένεια. Οι πόρτες δεν κλείνανε. Μετά τον πόλεμο η Μονεμβασιά κατέρρευσε αστραπιαία. Σήμερα ο ένας δεν χωνεύει τον άλλο…»

Βασίλης Αρδάμης
Ξενοδόχος

«Το 90% του τουρισμού μας είναι ζευγάρια. Υπάρχει η ατμόσφαιρα για ζευγάρια. Ηρθα γύρω στο 1985 και δεν έχει αλλάξει τίποτε από τότε. Αλλαξε ίσως το επίπεδο των επισκεπτών, είναι πιο υψηλό. Οσα κρεβάτια και να γίνουν, λίγα είναι. Κάθε Σαββατοκύριακο γεμίζουν! Δεν υπάρχει τέλος για τη Μονεμβάσια. Αρκεί να προσέξουμε τις υπηρεσίες και τις παροχές. Κάποια δωμάτια, μάλιστα, θα έπρεπε να έχουν κλείσει. Επίσης, θα πρέπει να διαπλατυνθεί ο δρόμος, να φωτιστεί το κάστρο και να ολοκληρωθούν τα καλντερίμια. Δεν το πλήττει η κρίση το Κάστρο. Γιατί δουλεύουμε μόνο με Ελληνες, όχι με γκρουπ και ξένους».

Memo

ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Η Μονεμβασιά απέχει 95 χλμ. από τη Σπάρτη και 320 χλμ. από την Αθήνα. ΚΤΕΛ Λακωνίας: Τ/27310-26.485.

ΦΑΓΗΤΟ

Κλασικές εδώ και πολλά πολλά χρόνια επιλογές είναι οι τρεις ταβέρνες που λειτουργούν μέσα στο Κάστρο: το Κανόνι, η Μαριάνθη και η θρυλική Ματούλα. Σε όλες θα βρείτε ωραία μαγειρευτά και νόστιμους μεζέδες. Εξω από το Κάστρο διαλέξτε την Τράτα του Νεκτάριου Γιανναράκη για φρέσκο ψάρι (σπουδαία μπαρμπούνια, μαριδάκι, μπακαλιαράκια, χταπόδια, μύδια, γαρίδες κ.λπ.), χόρτα και άλλα, με θέα στο βράχο.

AΓΟΡΕΣ

Μη φύγετε χωρίς να δοκιμάσετε και να αγοράσετε τα περίφημα αμυγδαλωτά της Μονεμβασιάς «Μορέως Ηδιστα». Στο Κάστρο θα βρείτε τα ωραία χειροποίητα κοσμήματα της Τασίας Λιβιεράτου (εμπνευσμένα από φιγούρες και μοτίβα μνημείων της Μονεμβασιάς). Να δείτε και το μικρούλι μουσείο αργυροχρυσοχοΐας στο υπόγειο. Παραδίπλα, στο Κελάρι, θα βρείτε τοπικά προϊόντα, μέλι, κρασί, λάδι, μαρμελάδες, γλυκά κ.λπ.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Κωδικός κλήσης: 27320
Δήμος Μονεμβασιάς: 61.222
Λιμεναρχείο: 61.266
Αγροτικό Ιατρείο: 61.204
Αστυνομία: 61.210

Γράψτε ένα σχόλιο

Πάρος, το φωτεινότερο νησί των Κυκλάδων!

Πάρος, το φωτεινότερο νησί των Κυκλάδων. Με τη γραφικότητα του τοπίου, το βαθύ γαλάζιο της θάλασσας και το εκτυφλωτικό λευκό, συνεχίζει να ζει σήμερα με την ιστορία των λαμπρών πολιτισμών της, την ευγένεια των κατοίκων της και τις δαντελένιες ακρογιαλιές της. Η Πάρος βρίσκεται καταμεσής στα Κυκλαδονήσια, με 120χλμ. ακτογραμμή και πολυάριθμα γραφικά φυσικά λιμανάκια που ολόγυρα τη στολίζουν.

Στις καμπύλες των λόφων της που σβήνουν γλυκά, αλλά και στα πεδινά, η Πάρος είναι σπαρμένη με ολόλευκα χωριά & οικισμούς. Τα κύρια χωριά είναι η Παροικία, πρωτεύουσα του νησιού και γύρω οι περιοχές Κριός, Καλάμι, Παρασπόρος, Αγ. Ειρήνη, Σωτήρες, Γλυσίδια, Πούντα, Κάμπος· η Νάουσα και γύρω οι Καμάρες, Κολυμπήθρες, Αγ. Ανάργυροι, Σάντα Μαρία και το ψαροχώρι Αμπελάς· ο Κώστος και το Υστέρνι, οι παραδοσιακές Λεύκες και το Άσπρο Χωριό, τα Μάρμαρα, ο Πρόδρομος και πολύ κοντά του τα Τσουκαλιά, ο Μώλος και ο Καλόγερος· η Μάρπησσα και τα κοντινά παραθεριστικά θέρετρα Πίσω Λιβάδι, Λογαράς, Πούντα Beach, Ν.Χρυσή Ακτή-Τσερδάκια, Χρυσή Ακτή, Μπουντάρι, Δρυός, Πυργάκι και Λολαντώνης, η Αγκαιριά και η Αλυκή με τις γύρω περιοχές Φάραγκας, Μακριά Μύτη, Καμάρι, Γλυφά, Βουτάκος… Στολίδια της Παριανής γης τα εκατοντάδες εκκλησάκια της, οι ανεμόμυλοι, οι περιστεριώνες της, οι διάσπαρτες αγροτικές κατοικιές της, μοναδικά δείγματα αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής σε αρμονία με τη σύγχρονη ζωή.

Η Πάρος σήμερα έχει 15000 κατοίκους και παρέχει στους επισκέπτες της οργανωμένη υποδομή και σύγχρονες ανέσεις: αεροδρόμιο, λιμάνι, μαρίνες, αλιευτικά καταφύγια, Δημόσιες Υπηρεσίες, Ταχυδρομείο, Τράπεζες, κάθε λογής καταστήματα αλλά και Κέντρο Υγείας, ιδιωτική κλινική στην Παροικία όπως επίσης και αγροτικά ιατρεία στα υπόλοιπα χωριά. Ιδιώτες γιατροί και φαρμακεία συμπληρώνουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας.

Ανακαλύψτε τα μυστικά που κάνουν τους επισκέπτες της Πάρου να έρχονται ξανά και ξανά κοντά της…
Περπατήστε στα παραδοσιακά χωριά της με τα πανέμορφα κάτασπρα σπίτια και τα πλακόστρωτα ασβεστωμένα στενά σοκάκια με τις καμάρες, χαρακτηριστικά δείγματα της Κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής.
Κολυμπήστε σε μοναχικές ακρογιαλιές αλλά και σε οργανωμένες πλαζ.
Γευτείτε σπιτικό φαγητό στις οικογενειακές μας ταβέρνες.
Χαλαρώστε τα μεσημέρια καθώς θα σας δροσίζουν τα μελτέμια.
Χαρείτε τις έντονες και κοσμικές βραδιές με τα ξέφρενα γλέντια.
Απολαύστε τα χρώματα της ανατολής και της δύσης του ήλιου.
Αγναντέψτε το βαθύ γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας με τα πολύχρωμα καΐκια που κουβαλούν τους θησαυρούς της νωρίς το πρωί στα λιμανάκια του νησιού μας, ενώ οι γλάροι έχουν πιάσει τρελό χορό.

Και αν νομίζετε ότι σας τα είπαμε όλα, κάνετε λάθος!

Η Πάρος κρατά καλά πολλά κρυμμένα μυστικά και σας προκαλεί να τα ανακαλύψετε…


Αντίπαρος

Η Αντίπαρος είναι ένα κατάλευκο σύνολο λουσμένο από έντονες πινελιές, με φόντο το καταγάλανο Αιγαίο. Βρίσκεται πολύ κοντά στην Πάρο, χωρισμένη από μια στενή θαλάσσια λωρίδα 1250μ.

Πρωτεύουσα του νησιού είναι και το μοναδικό χωριό, επίσης Αντίπαρος. Μπορείτε να επισκεφτείτε τις περιοχές Ψαραλυκή, Γλυφά, Πλάκα, Ακρωτήρι, Σωρός και Αγ Γεώργιος. Παντού θα βρείτε όμορφες ακρογιαλιές και παραδοσιακή φιλοξενία. Η Αντίπαρος είναι το μεγαλύτερο και το μόνο κατοικημένο από ένα νησιωτικό σύμπλεγμα που αποτελείται από τα νησάκια: Δεσποτικό, Ρευματονήσι, Κοιμητήρι, Στρογγυλό, Κάβουρας, Σάλιαγκας, Κόκκινος και Μαύρος Τούρλος.

Η Αντίπαρος είναι κυρίως ονομαστή για το σπήλαιο της στα ανατολικά του νησιού, με μεγάλο άνοιγμα και αρκετό βάθος. Στο εσωτερικό του υπάρχουν τεράστιοι σταλακτίτες και σταλαγμίτες που του προσδίδουν μεγαλοπρέπεια και το καθιστούν θέαμα μοναδικό.

Πώς να Έρθετε
Η Πάρος είναι ακτοπλοϊκός κόμβος. Καθημερινά συνδέεται με την πρωτεύουσα από Πειραιά, Ραφήνα, Λαύριο.
Διάρκεια ταξιδιού 2:30 – 5ώρες.

Υπάρχουν και συχνά δρομολόγια από και προς άλλα Κυκλαδίτικα νησιά: Άνδρος, Σύρος, Τήνος, Μύκονος, Σίφνος, Νάξος, Ίος, Αμοργός, Σαντορίνη. Υπάρχει επίσης σύνδεση με Δωδεκάνησα και Κρήτη.

Ολυμπιακή Αεροπορία με αεροπλάνα 50 θέσεων.
Διάρκεια πτήσης: 35 λεπτά.

Επίσης υπάρχουν πτήσεις Charter για Πάρο από Μύκονο και Σαντορίνη.

Οι μετακινήσεις στο εσωτερικό του νησιού γίνονται από συχνά δρομολόγια λεωφορείων ή ταξί. Εναλλακτικά υπάρχουν πολλά ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα και μοτοποδήλατα. Επίσης κάποια καΐκια που συνδέουν την Παροικία και τη Νάουσσα με μερικές παραλίες.

Για την Αντίπαρο, η πρόσβαση από Πάρο είναι εύκολη και γρήγορη καθώς υπάρχουν συνεχή δρομολόγια από το λιμάνι της Πούντας (5 λεπτά) όπως και από το λιμάνι της Παροικίας (30 λεπτά). Στην Αντίπαρο υπάρχει λεωφορείο που κάνει δρομολόγια προς το σπήλαιο, τις παραλίες Σωρός και Αϊ Γιώργης. Κι εδώ μπορείτε να ενοικιάσετε αυτοκίνητο ή μοτοποδήλατο.


Παραδοσιακά Προϊόντα

Η Παριανή κουζίνα βασίζεται στα προϊόντα της θάλασσας και της γης. Είναι πλούσια σε ψαρικά μαγειρεμένα με διάφορους τρόπους, σε λαχανικά, χόρτα, όσπρια και λιγότερο σε κρεατικά, όλα μαγειρεμένα με ελαιόλαδο και συνοδευόμενα με ντόπιο κρασί.

Το μέλι, τα μυρωδάτα βότανα -η ρίγανη, το φασκόμηλο, το θυμάρι- δίνουν ανεπανάληπτο άρωμα σε κάθε γεύση ενώ η κάπαρη τονίζει τις δροσερές σαλάτες. Αγαπημένα Παριανά πιάτα είναι η κακαβιά, η γούνα (λιαστό παστό ψάρι), το σαλατούρι (σαλάχι σαλάτα), οι κολοκυθοκεφτέδες και οι ντοματοκεφτέδες, τα ρεβύθια στο φούρνο, τα αμπελοφάσουλα, η φάβα, οι καραβόλοι, τα κάλφα με σκορδαλιά και άλλα πολλά.

Εξαιρετικά τυριά νοστιμίζουν το τραπέζι της Πάρου. Η ξινομυζήθρα, το λαδοτύρι, το τυρί της άρμης, το τουλουμίσιο και η μυζήθρα, που σε συνδυασμό με εξαιρετικά ψωμιά, παξιμάδια και κριθαροκουλούρες δίνουν μοναδικές γεύσεις στην κουζίνα μας. Με φαντασία οι νοικοκυρές παντρεύουν τα υλικά και φτιάχνουν γλυκά του κουταλιού, ραφιόλια, μυζηθροπιτάκια, λαμπροκούλουρα και λαζαράκια, πετιμεζένιους και σκαλτσούνια, ενώ οι άντρες του νησιού κάθε φθινόπωρο, εκτός από το κρασί, φτιάχνουν στα ρακιδιά τη σούμα (τοπικό τσίπουρο).

Ο τρύγος και το πατητήρι φέρνουν στο τραπέζι μας το εξαιρετικό Παριανό κρασί που συνοδεύει το γεύμα μας, αλλά και χαρίζει το ρυθμό στα γλέντια μας. Η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Πάρου & το Οινοποιείο Μ. Μωραΐτη αξιοποιούν τις εκλεκτές ποικιλίες κρασοστάφυλων που καλλιεργούνται στο νησί, προσφέροντας εξαιρετικά κρασιά με ονομασία προέλευσης. Στις εγκαταστάσεις των οινοποιείων γίνονται γευσιγνωσίες και προβολές θεμάτων σχετικά με την οινοποίηση των τοπικών κρασιών.

Πηγή: Δήμος Πάρου

Γράψτε ένα σχόλιο

Παλιότερα άρθρα »